Szafran

Szafran (Crocus sativus) - roślina dekoracyjna pochodząca z licznej rodziny krokusów. Kwitnie od września do listopada dużymi jasnofioletowymi, liliowatymi kwiatami.  Szafran był znany od dawna. Pierwsze o nim wzmianki spotykamy już w papirusach w Ebers, w Biblii i pismach staroindyjskich. W starożytności używano go do celów leczniczych i kosmetycznych, a także jako barwnika. Jego ojczyzną jest Azja Środkowa, głównie Persja, skąd pochodzi jego nazwa. Szafran w języku arabskim zaffer, oznacza jednocześnie żółty kolor a także nitkę.

Szafran uprawny, to przyprawa uzyskiwana z krokusów. Słupek kwiatu szafranu stanowi przyprawę. Uprawa jest bardzo kosztowna i pracochłonna. Aby otrzymać 1/2 kg przyprawy trzeba zerwać 50 - 70 tysięcy kwiatów. Kwiaty zbiera się ręcznie, obcina słupki kwiatowe, pręciki i suszy się je delikatnie w przewiewnym miejscu. Przyprawa występuje w dwóch formach, jako proszek i w postaci nitek.

Szafran ma barwę czerwono-brązową, miły aromat i lekko gorzkawy, korzenny smak. Zawiera barwnik - krocynę, który zabarwia potrawy na piękny jasnożółty kolor. Szafran zawiera witaminę B2, goryczę, olejki lotne, karoten, tłuszcze i inne składniki. Za najcenniejszy uważany jest szafran hiszpański z regionu La Manczy.

W medycynie wykorzystywany jest w leczeniu migreny, bólu głowy, choroby układu krążenia, w reumatyzmie, chorobach układu pokarmowego. Szafran ma właściwości antybakteryjne, antynowotworowe i odmładzające.

W przemyśle spożywczym używa się szafranu do barwienia masła, margaryny, serów, kremów i wyrobów cukierniczych. W kuchni najczęściej stosuje się szafran do przyprawiania ryżu, zup, potraw mięsnych i rybnych, oraz do ciast. Barwi się nim mazurki, baby świąteczne i ciastka. W Szwecji tradycją jest pieczenie chleba w dniu Świętej Łucji, marsylska zupa rybna bouillabaisse przyprawiana jest tą przyprawą. W Hiszpanii dodaje się go do paelli, a na Bliskim Wschodzie jest niezbędnym składnikiem potraw z ryżu i słodyczy. W krajach arabskich pije się kawę z dodatkiem szafranu. Przyprawa jest wrażliwa na światło, łatwo traci aromat i dlatego należy przechowywać ją w szczelnie zamkniętych pojemnikach. Właściwości aromatyczne szafranu najlepiej uwolnić podgrzewając go przez chwilę w średnio rozgrzanym piekarniku.

Szafran jest afrodyzjakiem, według przeprowadzonych badań wzmacnia męskie siły.

Sałatka z ryżem szafranowym

Składniki:

• 100 g długoziarnistego ryżu
• szczypta szafranu
• upieczona pierś kurczaka
• 2 świeże brzoskwinie
• 2 łyżki posiekanych migdałów
• 2 łyżki rozdrobnionych orzechów laskowych
• 2 łyżki rodzynków
• 2 łyżki majonezu
• 1 łyżka oleju
• szczypta soli

Przygotowanie:

1. W osolonej wodzie ugotować ryż do miękkości. Pod koniec gotowania dodać szafran.
2. Na patelni rozgrzać tłuszcz i uprażyć orzechy i migdały.
3. Brzoskwinie obrać i pokroić w kostkę.
4. Do ugotowanego ryżu dodać pokrojoną drobno pierś kurczaka i pozostałe składniki. Delikatnie wymieszać dodając majonez.
5. Ryż podawać schłodzony.

Liść laurowy

Liść laurowy (Laurus nobilis) zwany inaczej wawrzynem lub liściem bobkowym, to wysuszone liście wawrzynu szlachetnego, wiecznie zielonego drzewa dorastającego ponad 10 metrów lub krzewu osiągającego wysokość około 20 cm. Pochodzi z Azji Mniejszej oraz regionów basenu Morza Śródziemnego. Rośnie zarówno w stanie dzikim, naturalnym na obszarze śródziemnomorskim, ale bywa także uprawiany. Obecnie drzewa laurowe rosną w Europie, Azji i Ameryce Północnej i Południowej.

W starożytnej Grecji wierzono, że liście laurowe zabezpieczają przed złem i posiadają właściwości lecznicze. Greccy i rzymscy bohaterowie, poeci, zwycięzcy starożytnych zawodów i olimpiad, byli dekorowani wieńcem laurowym, który uchodził za symbol siły, sławy i zwycięstwa. Wawrzyn był poświęcony bogom: Apollinowi (patronowi muzyki i poezji) i Asclepiosowi (patronowi medycyny i uzdrowienia). Z czasem kształt wieńca laurowego zostaje wykorzystywany jako element w sztuce i architekturze.

Liście rośliny są ciemnozielone, podłużne, na brzegach lekko sfalowane. Liście mają przyjemny, świeży zapach i gorzki, korzenny smak. Zawierają olejki lotne, glikozydy, skrobie, cukier, gorycze.

W lecznictwie wykorzystywane są liście, owoce i olejek otrzymywany z rośliny. Liście i owoce posiadają właściwości pobudzające apetyt i poprawiające trawienie. Olejek wykorzystywany jest jako składnik w maściach stosowanych na bóle reumatyczne, zwichnięcia i opuchnięcia kończyn. Roślina posiada właściwości narkotyczne.

Jako przyprawę wykorzystujemy suszone liście laurowe, które mają szerokie zastosowanie w kuchni. Najczęściej są podstawowym składnikiem w bouquet garni i wszelkich marynat. Dodaje się je do zalewy przy kwaszeniu i konserwowaniu ogórków, papryki, zielonych pomidorów i kapusty kiszonej. Są używane do aromatyzowania duszonych mięs, wołowiny i wieprzowiny, pieczeni z zająca, jelenia, sarniny. Całe liście, ale nie należy przesadzać z ilością, ponieważ zapach liści jest bardzo silny, podajemy do zup: ziemniaczanej, zalewajki, białego barszczu, pomidorowej i rosołu. Stosujemy liście do flaków i wędlin, dodajemy do sosów, gulaszy, galaret i gotowanych ryb. Liśćmi bobkowymi aromatyzujemy ocet i alkohole.

Zalewajka łódzka

Składniki:

• 5 łyżek mąki żytniej
• 2 kromki chleba ze skórką
• 200 g ziemniaków
• 150 g kiełbasy zwyczajnej
• 2 suszone grzyby
• 1 cebula
• kilka ziaren pieprzu i łyżka soli
• 1 liść laurowy
• 50 g boczku 
• szczypta majeranku
• 1/2 szklanki gęstej śmietany

Przygotowanie:

1. Robimy zakwas: do naczynia glinianego wrzucamy pokruszony chleb ze skórką, dodajemy mąkę żytnią, zalewamy przegotowaną wodą i odstawiamy w niezbyt chłodne miejsce na 4-6 dni,
2. Gdy zakwas jest już gotowy, do garnka z wodą (500 ml)  wrzucamy pokrojone w kostkę ziemniaki,  kiełbasę, suszone grzyby, cebulę, kilka ziaren pieprzu, jeden liść laurowy i łyżkę soli.
3. Gotujemy ziemniaki do miękkości. Na patelni smażymy pokrojony w kostkę boczek.
4. Gdy ziemniaki są już gotowe, wlewamy zakwas, dodajemy boczek, doprawiamy solą i pieprzem, posypujemy szczyptą majeranku, wlewamy gęstą śmietanę.

Imbir

Imbir (Zingiber officinale) - bylina pochodząca z południowo-wschodniej Azji. Wspomina ją w swojej książce Marco Polo. O imbirze pisał też chiński filozof Konfucjusz i grecki lekarz Dioscorides. Do Europy imbir został przywieziony przez kupców arabskich. W średniowieczu był przedmiotem handlu między Europą i Azją. Obecnie jest uprawiany w Indiach, zachodniej Afryce, Ameryce Środkowej oraz w Azji. Najwyższej jakości gatunki pochodzą z Jamajki. Największymi producentami są Nigeria, Sierra Leone, Malezja, Japonia, Chiny, Indie i Brazylia.

Z bulwiastych kłączy wyrastają lancetowate liście, przypominające trzcinę. Rozgałęzione i nieregularne korzenie dochodzą do 50 cm długości. Zewnętrzna powłoka korzenia ma barwę beżową lub jasnobrązową, wewnątrz miąższ jest jasny, lekko żółtawy. Kłącze imbiru, w zależności od sposobu obróbki, występuje jako nie obrany czarny tzw. lombardzki, oraz biały tzw. bengalski.

Niedojrzałe kłącza i bulwy podziemne mogą być krystalizowane, kandyzowane lub zalewane syropem. Dojrzałe bulwy używane są zarówno świeże, jak i suszone.

Przyprawa ma silny, specyficzny aromat, przypominający zapach cytryny. Smak imbiru jest ostry, palący, korzenny. Swój aromat imbir zawdzięcza olejkom lotnym. Ponadto zawiera proteiny, tłuszcze, błonnik, wapń, żelazo, magnez, cukry i żywice. Wszystkie te substancje sprawiają, że imbir ma cudowne właściwości lecznicze. Ułatwia trawienie, łagodzi mdłości i zapobiega wymiotom (m. in. w chorobie lokomocyjnej), działa rozkurczająco, leczy przeziębienia, migrenę, łagodzi bóle miesiączkowe i działa przeciwobrzękowo. Zwiększa koncentrację i polepsza krążenie krwi. 

Zastosowanie w kuchni imbiru jest ogromne. Jest znakomitą przyprawą do zup, sosów oraz potraw mięsnych, wieprzowiny, baraniny, dziczyzny. W postaci sproszkowanej przyprawiamy nim flaki, pasztety i pierniki. Surowy, świeży imbir pokrojony w plastry lub starty na tarce nadaje pikantności owocom morza, rybom, potrawom z ryżem i warzywom. Używa się go do marynowania ogórków i dyni. Przyprawia się nim potrawy słodkie, herbatniki, ciasta, pierniki, sałatki owocowe i kompoty. Imbirem aromatyzujemy poncze i grzane piwa. W kuchni indyjskiej jest składnikiem curry i masala. Ginger, czyli imbir, jest bardzo lubianą przyprawą w Anglii. Najbardziej popularne użycie imbiru to piwo imbirowe, ciasteczka imbirowe i puddingi.

Marynowany imbir, różowy i biało-kremowy, jest dodatkiem podczas jedzenia sushi. Między kolejnymi rodzajami sushi zaleca się spożywanie marynowanego imbiru, który oczyszcza kubki smakowe i pozwala delektować się kolejnym smakiem.

Świeży imbir najlepiej przechowywać w lodówce. Łatwy sposób obierania imbiru, to zeskrobanie beżowej skórki za pomocą łyżeczki do herbaty. Imbir kandyzowany i marynowany przechowujemy w ciemnym i suchym miejscu.

Roślina jest stosowana jako afrodyzjak.

 

Kasza jęczmienna z suszonymi owocami i imbirem

Składniki:

• 100 g kaszy jęczmiennej
• 4-5 plasterków imbiru
• 1 łyżka suszonej żurawiny
• 1 łyżka rodzynek
• 1 łyżka pokrojonych drobno suszonych fig
• 2 owoce kiwi
• 2 łyżki miodu
• 2 łyżeczki soli
• pestki owocu granatu  i listki melisy do dekoracji

Przygotowanie:

1. Kaszę i imbir gotować w osolonej wodzie około 15 minut. Woda powinna lekko przykrywać kaszę.
2. Pod koniec gotowania dodać żurawinę, rodzynki, figi i obrane ze skórki, pokrojone w plasterki kiwi.
3. Kiedy kasza wciągnie całkowicie wodę należy dodać miód. Delikatnie wymieszać i wyjąć plasterki imbiru. Do małych foremek przełożyć kaszę i pozostawić do ostygnięcia.
4. Podane danie udekorować pestkami granatu i listkami melisy.

 

Pietruszka

Pietruszka zwyczajna (Petroselinum crispun) - gatunek rośliny dwuletniej z rodziny selerowatych, osiągająca wysokość do 1,5 m. Jako przyprawa i roślina lecznicza była znana już starożytnym Grekom i Rzymianom. Pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego, gdzie rosła w stanie dzikim. Od Greków i Rzymian przejęli ją Iberowie, Gallowie, Germanie i Słowianie. W Polsce przyjęła się natychmiast, i stała się tak bardzo popularna, że właściwie nie ma domu, gdzie by jej nie używano.

W dzisiejszych czasach pietruszka zwyczajna uprawiana jest na całym świecie. Pietruszka lubi żyzną glebę, miejsce słoneczne lub częściowo cieniste. Nasiona pietruszki wschodzą bardzo powoli. Jako roślina dwuletnia, pietruszka w pierwszym roku tworzy przyziemną rozetę liści oraz spichrzowy korzeń. W drugim roku wyrasta łodyga, która osiąga wysokość 50-90 cm. Istnieje wiele odmian: pietruszka zwyczajna, karbowana, korzeniowa, naciowa. Pietruszka z karbowanymi liśćmi jest popularna przy ozdabianiu potraw. Pietruszka zwyczajna z płaskimi liśćmi jest bardziej aromatyczna, liście ma delikatniejsze, miękkie i drobniejsze.



Kwiaty pietruszki pojawiają się w okresie od czerwca do sierpnia. Są drobne, koloru zielonożółtego, zebrane w baldachy z 10 do 20 szypułek. Korzeń ma kształt palowy, najczęściej barwy białej, o twardym miąższu.

Częścią jadalną pietruszki jest zarówno korzeń, jak i części zielone. W medycynie ludowej wykorzystywany jest również olejek otrzymywany z rośliny. Pietruszka jest naturalnym źródłem karotenu (prowitaminy A), witamin B1, B2 i C, zawiera spore ilości żelaza i innych minerałów. Zawiera dużo chlorofilu. Dużo związków mineralnych występuje w korzeniach, a jeszcze więcej w nasionach.

Nasiona pietruszki zwyczajnej są głównie wykorzystywane, jako środek pobudzający trawienie oraz łagodzący wzdęcia i gazy. Korzeń pietruszki zwyczajnej działa jako środek moczopędny, ma właściwości antyseptyczne. W farmacji korzenie wykorzystywane są do produkcji wywarów i herbatek leczniczych. Z owoców przyrządza się wywary, herbatki lecznicze i nalewki.

Pietruszka ma zapach korzenny, słodkawy i lekko cierpki. Najczęściej jest składnikiem zup, wchodzi w skład włoszczyzny. Korzeń pietruszki ma zastosowanie do przygotowania potraw z warzyw, różnych sałatek i wywarów mięsnych. Korzeń gotuje się w zupach i innych potrawach od początku ich przygotowania. Silnie pachnące liście pietruszki służą do przyprawiania wielu potraw. Drobno posiekaną natką należy posypywać gotowe już potrawy, bezpośrednio przed podaniem. Liśćmi i korzeniem przyprawia się gotowane ryby, owoce morza, dziczyznę, potrawy z ziemniaków. Świeże liście dodaje się do sałatek, do musów warzywnych, mięsnych i dipów. Natka pietruszki jest głównym składnikiem, wraz z kaszą kuskus, libańskiej sałatki Tabbouleh.

Olejek pietruszkowy z liści oraz nasion jest używany na skalę przemysłową do przyprawiania konserwowanego mięsa, do sosów, marynat oraz zup.

Tabbouleh

libańska sałatka z kaszy kuskus

Składniki:

• 250 g kaszy kuskus
• 5 łyżek posiekanej natki pietruszki
• 3 pomidory
• 1 cebula
• 1 ogórek
• 1 czerwona papryka
• 1 ząbek czosnku
• 1 łyżka posiekanej mięty
• 3 łyżki oliwy z oliwek
• 3 łyżki soku z cytryny
• 1/2 łyżeczki cukru
• sól i pieprz

Przygotowanie:

1. Kuskus przesypać do salaterki i zalać osoloną wodą tak, aby poziom wody przekraczał o pół centymetra poziom kaszy i odstawić na kilka minut. Rozdrobnić widelcem i jeszcze odczekać 2 minuty.
2. Do gotowej kaszy dodać pokrojone drobno pomidory, ogórek, cebulę i paprykę. Dodać łyżkę mięty, posiekaną natkę pietruszki i rozgnieciony ząbek czosnku.
3. Przygotować sos z soku z cytryny, oliwy z oliwek, cukru, soli i pieprzu.
4. Wszystkie składniki sałatki delikatnie wymieszać, połączyć z sosem. Wstawić do lodówki na godzinę.
5. Sałatkę podawać schłodzoną jako przystawkę lub danie jarskie.

Kolendra

Kolendra (Coriandrum L.) - gatunek rośliny jednorocznej należącej do rodziny selerowatej. Pochodzi ze wschodnich terenów basenu Morza Śródziemnego. Pierwsze zapisy o kolendrze znajdujemy w Starym Testamencie. Roślina była stosowana już w starożytnym Rzymie i Grecji, stamtąd rozpowszechniła się w całej Europie. W naturalnym środowisku można ją spotkać rosnącą dziko na kamiennych zboczach, przede wszystkim w ciepłym klimacie, choć pojawia się również w chłodniejszych miejscach. W Europie kolendra uprawiana jest, na szerszą skalę, w Niemczech, Holandii i Anglii. Uprawa jej nie jest pracochłonna, a plony są bardzo obfite. Kolendra lubi lekką, dobrze przepuszczalną glebę, zasobną w wapń i stanowisko słoneczne. Młode rośliny wymagają dużej ilości wody, natomiast dojrzewaniu owoców sprzyja suche i gorące lato.

Kolendra, kolendra siewna, kolender, pieprz polski, koper pluskwiany, to nazwy tej samej rośliny, którą cenimy nie tylko jako przyprawę, ale również jako roślinę o właściwościach leczniczych. Kolendra jest rośliną osiągającą 30-50 cm, ale dorastającą czasami do 70 cm. Drobne kwiaty, białe lub lekko różowe, zebrane są w baldachy. Roślina kwitnie od czerwca do sierpnia. Po przekwitnięciu pojawiają się owoce o silnym aromacie. Jest rośliną miododajną, silny olejek zwabia pszczoły. Kolendra ma liście jasnozielone, lekko karbowane, faliste, przypominające liście pietruszki.

Owoce kolendry zawierają olejki lotne, tłuszcze, cukry, związki białkowe, witaminę C i garbniki. Kolendra działa wiatropędnie, pobudza wydzielanie soku żołądkowego, wzmaga łaknienie.

Olejek otrzymany z nasion ma właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybiczne i przeciwzapalne. Kolendra działa uspakająco i zmniejsza zły cholesterol. Nie zawiera kalorii, tak więc jest ulubioną przyprawą dla wszystkich dbających o linię.
Olejek lotny wykorzystywany jest w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym. Jest dodatkiem do lekarstw, poprawia ich smak i zapach. Roztwór wodny z dodatkiem olejku używa się do płukania jamy ustnej.

Kolendra siewna ma wiele zastosowań w kuchni. Świeże listki kolendry są popularną przyprawą w kuchni azjatyckiej, meksykańskiej, hinduskiej, amerykańskiej, marokańskiej, hiszpańskiej i portugalskiej. Najsmaczniejsze są młode listki zerwane przed jej kwitnieniem. można je wykorzystać do sałatek, potraw mięsnych i rybnych, do sosów, zup i dressingów. Zioło dobrze pasuje do ryżu, salsy, potraw curry. Zielone listki kolendry dodajemy do potraw w ostatniej chwili, wtedy mają najwięcej walorów smakowych.

Nasiona kolendry wykorzystujemy w całości lub zmielone. Dodajemy je do kiszonek, zup, smażonych i pieczonych mięs oraz do produkcji wędlin. Przyprawia się nimi kapustę, pasztety, zupy i sosy. Dodaje do pierników, ciasteczek i pieczywa. Kolendra jest używana do produkcji likierów i niektórych gatunków piw. Olejek z kolendry wchodzi w skład esencji spożywczych używanych m.in. do cukierków i gum do żucia.

Sproszkowana kolendra jest składnikiem wielu popularnych mieszanek przyprawowych. W kuchni azjatyckiej wykorzystywane są również łodygi i korzenie kolendry. Nadają smak zupom i potrawom mięsnym.

Kotlety z kolendrą i parmezanem

Składniki:

• 600 g karkówki lub łopatki bez kości
• 1 cebula
• 1 jajko
• 1 łyżka startego parmezanu
• 150 g tartej bułki
• 15 g nasiona kolendry
• sól, pieprz
• tłuszcz do smażenia

Przygotowanie:

1. Umyte mięso zmielić wraz z cebulą, dodać jajko, 3 łyżki tartej bułki, 1 łyżkę startego parmezanu oraz drobno rozgniecione nasiona kolendry.
2. Wszystkie składniki dokładnie wymieszać, doprawić solą i pieprzem.
3. Formować z masy owalne kotlety, obtaczać w pozostałej bułce tartej i smażyć z każdej strony po 6-8 minut.

Kabaczek

Kabaczek (Cucurbita pepo) - odmiana dyni zwyczajnej. Warzywo, pochodzi z Ameryki Północnej lub Południowej. Ma podłużne, maczugowate owoce o zielonej lub żółtej barwie, w lekko nakrapiane jasne plamki. 

 

Pomimo, że cukinia i kabaczek to ten sam gatunek, to w Polsce roślina uprawiana jest pod obiema nazwami. Potwierdzenie błędnej tezy, że są to zupełnie inne gatunki rośliny dopełnia fakt, że warzywo w różnym okresie wzrostu, na różnym etapie dojrzewania i o innych porach dojrzewania różni się od siebie dość znacznie. Powszechnie przyjęło się, że cukinia pojawiająca się wiosną, latem jest delikatniejsza, zwykle nieco mniejsza, słodsza, bez twardych, dużych pestek, żółta i zielona. Taka cukinia jest delikatna, słodkawa. Kabaczek, to nazwa dojrzałej cukinii, znacznie większej z pestkami, wyglądem przypominający maczugę, ale również zielonej lub żółtej, żółto-pomarańczowej. 

 

Kabaczek po przekrojeniu przypomina ogórka. Najsmaczniejsze są owoce o długości 20 cm. Kabaczek należy do warzyw niskokalorycznych, zawiera dużo karotenu oraz witaminy B1, B2, PP i K oraz wapń, potas, żelazo i magnez. Działa odkwaszająco i wspomaga przemianę materii.

Zastosowanie kabaczków w kuchni jest szerokie, podaje się je na surowo, smażone, pieczone, duszone, gotowane. Najpopularniejsze są kabaczki nadziewane farszem mięsnym i warzywnym. Z kabaczka możemy przygotować domowe leczo, kabaczkowe przekąski, kremowe zupy, bigos i potrawkę. Z kabaczka doskonałe są smażone placki. Możemy również przygotować kabaczki marynowane, z czosnkiem, zielem angielskim, cukrem i koperkiem lub z dodatkiem papryki.

 

POTRAWKA Z KABACZKA

Składniki:

• 1 kabaczek
  
• 2 cebule 
• 1 mały por
  
• 1 żółta papryka
  
• 3 ziemniaki
• 30 dag kiełbasy zwyczajnej 
• 1/2 l bulionu warzywnego
  
• olej
• sól i pieprz 

Przygotowanie:

1. Kabaczek obieramy ze skóry, wydrążamy z niego środek i kroimy w dużą kostkę. Również w dużą kostkę kroimy obrane ziemniaki.
   
2. Cebulę kroimy w piórka, por w drobne plasterki, a paprykę pozbawiamy pestek i kroimy w paski.
3. Kiełbasę pokrojoną w plastry obsmażamy na oleju około 10 minut.
4. Wszystkie składniki wkładamy do garnka, zalewamy bulionem, doprawiamy solą i pieprzem, dusimy pod przykryciem około 40 minut. 
5. Gotową potrawę podajemy ze świeżą bagietką.
   

 

 

Czarnuszka

Czarnuszka (Nigella L.) - jednoroczna roślina z rodziny jaskrowatych, pochodząca prawdopodobnie z zachodniej Azji (Irak, Turcja) lub Europy Południowej. Zahaczamy też o Afrykę, bowiem źródła historyczne podają również, że nasiona czarnuszki znaleziono w różnych miejscach w starożytnym Egipcie, w tym w grobowcu Tutanchamona. Występuje kilka gatunków czarnuszki uprawnej m.in. czarnuszka siewna (Nigella sativa), całolistna, darmaceńska. W Polsce występuje czarnuszka ogrodowa i polna.

 

zdjęcie Wikipedia

 

Czarnuszka jest bardzo popularna na Bliskim Wschodzie, jako środek leczniczy i jako przyprawa. W kuchni indyjskiej i środkowowschodniej to popularna przyprawa. Dodaje się ją do tadżinów, curry i gulaszy. 

Tadżin, tażin to arabskie naczynie służące do przygotowania dań nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku. Nazwa tażin odnosi się również do samej potrawy, którą przygotowuje się w tym naczyniu. Potrawy z tażina mogą zawierać mięso, ryby albo występować w wersji wegetariańskiej. Dodatkiem do tażinu jest często chleb khobz. Khobz to odmiana okrągłego, płaskiego, białego chleba charakterystycznego dla kuchni marokańskiej.

 

Czarnuszka siewana w Polsce znalazła również swoje miejsce. Wykorzystywana jest w piekarnictwie i cukiernictwie. Nasionami posypuje się  wytrawne wypieki.

 

 

Owocem jest mieszek zawierający czarne, pachnące korzennie nasiona, który jest dość charakterystyczny. Nasiona czarnuszki siewnej mają korzenno-pieprzowy zapach. Smak nasion jest słodko-gorzki. Z zewnątrz nasiona są czarne i matowe, wewnątrz białe.

 

zdjęcie Wikipedia

 

Nasiona czarnuszki działają przeciwbólowo, przeciwskurczowo, przeciwbakteryjnie, moczopędnie. Poprawiają trawienie i wzmacniają odporność organizmu. Charakteryzują się wysoką zawartością nienasyconych kwasów tłuszczowych. Olejek z tej rośliny używa się do produkcji perfum.

 

Nasiona czarnuszki stosowane były w kuchni staropolskiej między innymi do przyprawiania pieczywa, podpłomyków.W kuchni możemy używać zarówno całych albo zmielonych nasion. Głębszy aromat uzyskamy, kiedy nasiona podprażymy na suchej patelni. Nasiona czarnuszki wzbogacą czatneje i pikle. Doskonale sprawdzą się w sałatkach. Pasują do kalafiora, fasolki szparagowej, brokuła, bakłażana. Ugotowane, upieczone lub grillowane warzywa, posypane nasionami czarnuszki będą miały ciekawy smak i intrygujący wygląd. Czarnuszka świetnie komponuje się z serami, twardymi żółtymi oraz z twarogami. Nasiona dodaje się do kiszonej kapusty i ogórków konserwowych. Z nasion otrzymuje się olej, który jest dodatkiem do niektórych likierów oraz wykorzystywany jest w produkcji niektórych słodyczy.

Ser smażony z czarnuszką

Składniki:

• 500 g sera twarogowego
• 2 łyżki masła
• 1/2 szklanki mleka
• 1 łyżeczka czarnuszki
• 1 ogórek zielony
• 1 pomidor
• 1 czerwona cebula
• sól i pieprz do smaku

Przygotowanie:

1. Twaróg zostawić na 3 dni w przykrytym naczyniu, w temperaturze pokojowej. Ser po 3 dniach stanie się ciągliwy, zacznie w nim zachodzić proces gliwienia (jest to naturalny proces rozkładu białka).
2. Gotowy ser przełożyć na patelnię, dodać masło i mleko, smażyć mieszając, aż ser się stopi. Do sera dodać czarnuszkę, sól i pieprz. Ser zacznie powoli gęstnieć.
3. Ogórek i pomidor pokroić w kostkę. Cebulę obrać i pokroić w plasterki. Warzywa połączyć z serem. Całość jeszcze przez chwilę pozostawić na gorącej patelni.
4. Smażony ser, po ostudzeniu, podawać z pieczywem i masłem.