Burrata

Burrata to włoski kremowy ser, z mleka krowiego lub bawolego, podpuszczkowy, niedojrzewający. Burrata to mlecznobiała kula, która na zewnątrz przypomina mozzarellę, wewnątrz znajdują się kawałki sera i śmietana. Różnica polega na tym, że mozzarella  ma gęstszą konsystencję i lekko ostrzejszy smak niż burrata.  Burrata jest wykonana z zewnętrznej skorupy mozzarelli przypominającą woreczek, bądź sakiewkę. Kiedy nożem rozetniemy woreczek odkrywamy nadzienie składające się ze słodkiej, kremowej śmietany i delikatnych kawałków twarogu (stracciatella).

 

Ser burrata jest to specjalność regionu Apulia we Włoszech. Ten świeży ser o niezwykłym smaku i konsystencji, pochodzi z Apulii, z regionu Murgii, w szczególności Andrii, w której się narodził, ale jest również przygotowywany na innych obszarach Apulii.

 

Słowo burrata po raz pierwszy pojawiało się we włoskim przewodniku kulinarnym "Guida Gastronomica D'Italia" wydanym przez Touring Club Italiano w 1931 roku.

 

Ser prawdopodobnie powstał przez przypadek, z potrzeby wykorzystania każdego kawałka sera i śmietany. Podczas tworzenia mozzarelli drobne kawałki sera zostały zebrane, wymieszane z delikatną śmietaną i użyte jako nadzienie do burraty. Wytwórca sera z kawałka ciepłej i plastycznej świeżej mozzarelli zrobił nadmuchiwany balon, sakiewkę, a wnętrze wypełnił wspomnianym nadzieniem i przed zamknięciem uzupełnił świeżą śmietaną.

 

Burrata zaliczana jest do serów rzemieślniczych. Ser prawie zawsze jest sprzedawany w torebce wypełnionej niewielką ilością serwatki. Tradycyjnie burrata zawijana była w liście asfodela (złotogłowu)*, włoską roślinę o zielonych łodygach pochodzącą również z Apulii. Ten liść służył do wskazania świeżości sera. Gdy ser jest świeży, liście są zielone, a po kilku dniach, kiedy liść wyschnie burrata nie jest już świeża, ser staje się przejrzały i jełczeje. Świeże liście asfodelu to świeża burrata.

Początkowo burratę przygotowywano z mleka bawolego, a następnie krowiego. Przygotowując burratę gorący ser formuje się w torebkę, którą następnie wypełnia resztkami mozzarelli i przed zamknięciem uzupełnia świeżą śmietaną. Gotową burratę zawiązuje w niewielki węzełek przypominający sakiewkę, owija liśćmi asfodelu i umieszcza w serwatce. Kolor osłonki powinien być kremowo-biały, a po rozcięciu sera wypływa strumień słodkiej, kremowej śmietany.

Obecnie ser jest często sprzedawany w plastikowej torbie lub pojemniku. Pracownicy zatrudnieni w serowarni robią burratę przy użyciu nowoczesnych maszyn. Owijają ser plastikiem, który ze względu na unijne przepisy higieniczne zastępuje liście asfodelu.

 

 

Ser zawiera tłuszcze, w tym kwasy tłuszczowe nasycone, węglowodany, składniki mineralne: sód, potas, wapń, fosfor, magnez, żelazo, cynk oraz witaminy: A, D, E, witaminy z grupy B i sól. Jest znakomitym źródłem pełnowartościowego białka (proteiny).

 

Ser ma bogaty maślany smak, ale krótko zachowuje świeżą mleczność. Należy go spożyć w ciągu 24 godzin.

 

Zdjęcie poniżej najlepiej oddaje delikatność sera. Na zewnątrz przypomina mozzarellę, wewnątrz ma delikatną, niezwykle miękką warstwę o smaku śmietany. 

Ser burrata wykorzystywany jest do wielu potraw, od przystawek po desery. Najsmaczniejszy i najprostszy sposób to nieprzetworzony ser podany na chlebie tostowym z odrobiną oliwy z oliwek. Ponieważ jego smak podobny jest do mozzarelli, najlepiej połączyć go ze smakami, które lubimy łączyć z mozzarellą. Burratę możemy połączyć z owocami: gruszkami, truskawkami, borówkami, jeżynami i malinami. Doskonałym połączeniem będą warzywa, dobrze się sprawdzą ugotowane słodkie buraki lub zielone szparagi podane w formie sałatki. 

Dzięki swojej zróżnicowanej konsystencji wewnątrz i na zewnątrz burrata również dobrze się sprawdza w daniach podawanych na ciepło. Idealna do makaronów, zapiekanek i pizzy. Spaghetti podane z grzybami, koktajlowymi pomidorkami i burratą, posypane natką pietruszki, polane sosem śmietanowym, to już wyborne, smakowite danie. Nie mniej będzie pyszna pizza ze szparagami i serem. Burrata pasuje doskonale do mięs i ryb.

Burratę możemy podawać w formie przystawki, pokrojoną na drobne kawałki, skropioną oliwą z oliwek, octem balsamicznym lub miodem. Możemy serwować burratę ze świeżymi pomidorami, suszonymi pomidorami w oliwie, zielonymi ogórkami, rzodkiewkami, karmelizowaną cebulą, z liśćmi bazylii, szynką prosciutto, pesto, konfiturą z borówek lub żurawin.

W listopadzie 2016 r. "Burrata di Andria" stał się produktem chronionym oznaczeniem geograficznym.

 

W przypadku oryginalnego "Burrata di Andria" począwszy od surowca aż do gotowego produktu, wszystkie czynności muszą odbywać się na określonym obszarze geograficznym regionu Apulia.

 

Warto też wiedzieć, że oprócz sera burrata istnieje również ser burrino. Burrino zawiera w środku zamiast śmietany masło. Sery różnią się kształtem. Gdy ma kształt gruszki, jest wydłużony i ma główkę, to burrino. Gdy ma bardziej kulisty kształt i nie posiada główki to burrata. 

______________________   

* Liście asfodela (złotogłowu) - źródło Wikipedia.

Asfodel to roślina należąca do rodziny Asphodelaceae. Mieczowate, szaro-zielone liście osadzone są w kępkach nasady o długości do 50 cm.  Bulwy są gorzkie, ale po ugotowaniu tracą gorycz. Bulwy wysuszone, zmielone, a następnie ugotowane w wodzie zmieszano z ziarnami lub ziemniakami, aby zrobić chleb asfodelowy. W południowych Włoszech nieotwarte pąki są zbierane, blanszowane we wrzącej wodzie, a następnie konserwowane w oliwie z oliwek jako przyprawa. Młode pędy są zjadane jak dzikie szparagi. Jadalne są też kwiaty, które mają przyjemny zapach. Liście wykorzystywane są do owijania sera burrata, będąc jednocześnie wyznacznikiem świeżości sera.

Tosty z serem burrata i miodem

Składniki: 

• 2 tosty pszenne
• 200 g sera burrata
• 2 łyżki miodu
• 4 pomidorki koktajlowe
• kilka listków rukoli

Przygotowanie:

1. Tosty opiekamy w piekarniku lub w tosterze. 
2. Grube plastry burraty układamy na tostach, polewamy miodem.
3. Tosty podajemy ozdobione listkami rukoli i pomidorkami koktajlowym.

Kwiaty jadalne

Kwiat jadalny jest nie tylko piękną, pachnącą ozdobą, ale często dodatkiem lub głównym składnikiem potrawy. Tworzy niezwykłą kompozycje na talerzu. Niewiele jest osób, które nie znają lub nie słyszało o nadziewanych kwiatach cukinii, przepiórkach w płatkach róży i konfiturze z kwiatów róży, smażonych w cieście kwiatów robinii akacjowej, lawendowego miodu czy miodu z kwiatów mniszka lekarskiego.

 

Aksamitki, begonie, stokrotki, bratki, nasturcje, floksy, werbeny, chabry, goździki, ogóreczniki, fiołki...  to tylko garstka kwiatów jadalnych, które można suszyć, smażyć, kandyzować lub jeść na surowo. Jako ozdoba są idealne do deserów, ciast, sorbetów, sałatek owocowych. Jako dodatek do potraw wspaniale uzupełniają dania zarówno warzywne, jak i mięsne.

Mozzarella

Mozzarella, to ser podpuszczkowy pochodzący z południowych Włoch, z regionu Kampania. Ser mozzarella wytwarzany jest ze świeżego mleka bawołów, względnie z mleka krowiego lub ich mieszanki. Czasami występuje też z mleka owczego lub koziego. Rodzaj mleka użyty do produkcji sera ma wpływ na jego nazwę.

Najbardziej cenioną odmianą mozzarelli jest Mozzarella di Bufala Campana, ser produkowany wyłącznie w regionie Kampania, według tradycyjnych receptur pochodzących z miasta Aversa (w prowincji Caserta). Ser ten znajduje się na liście produktów o Chronionej Nazwie Pochodzenia ChNP (Protected Designation of Origin), a to charakteryzuje produkt, do opisania którego wykorzystuje się nazwę regionu. Oznacza to również, że producenci spoza Kampanii nie mają prawa posługiwać się tą nazwą. Buffalo mozzarella z Kampanii, oznacza mozzarellę z mleka bawolic.

Kiedy dokładnie i w jakich okolicznościach powstał ser, autorzy kulinarni prowadzą spór.  Nie do końca zgadzają się z epoką, w której mozzarella została wynaleziona. Jedno jest pewne, że było to dawno temu. Pierwsze pisemne zapisy sięgają XII wieku. To w nich po raz pierwszy pojawia się historyczne świadectwo, mówiące o mleczarskich produkcjach w południowej części Włoch. Zwyczajem mnichów z klasztoru S. Lorenzo na Capua, było karmienie pielgrzymów chlebem i serem, który był zrobiony najprawdopodobniej z mleka krowiego, ale o kształcie zbliżonym do dzisiejszej mozzarelli. Inna wersja, to sięgająca okresu renesansu produkcja sera z mleka bawolic. W XV i XVI wieku w miejscowości Marche istniała już produkcja i powszechna sprzedaż sera mozzarella. Mozzarella pojawia się wówczas po raz pierwszy w książce kucharskiej. 

Na początku XX wieku zastosowanie mozzarelli było tak powszechne, że zaczęto ją produkować w mleczarniach w całych Włoszech. Pojawiło się wiele nowych farm hodowlanych, zarówno bawołów, jak i krów. Popularność sera w szybkim tempie wzrastała, wkrótce mozzarellę można było zamówić, wraz z mlekiem, do domu. Obecnie ser typu mozzarella produkowany jest w wielu krajach na świecie.

Eksportowany ser mozzarella jest trzecim najbardziej cenionym włoskim serem za granicą, po Grana Padano i Parmigiano Reggiano.

Oprócz mleka z bawolic, do produkcji mozzarelli, używa się również mleka krowiego, czasem owczego. Mozzarella Fior di latte, to właśnie ser z mleka krowiego.  Z mleka owczego, jest to Mozzarella Pecorella. Mozzarella jest serem podpuszczkowym, niedojrzewającym. Jest to ser delikatny, wilgotny, charakteryzujący się dużą ciągliwością podczas podgrzewania. 

Mozzarella jest sprzedawana w postaci jednego niewielkiego kawałka lub kilku mniejszych kawałków, o zaokrąglonych kształtach lub zaplecionych w kształcie warkoczy. Sprzedawany ser zanurzony jest w serwatce.

Mozzarella z mleka bawolic - Mozzarella di bufala - zawiera w 100g 288 kcal, cholesterol 56 mg. Skład procentowy: woda 55,5%; białko 16,7%; węglowodany 0,7%; tłuszcze nasycone 24,4%. 

Mozzarella z mleka krowiego - Mozzarella Fior di latte - zawiera w 100g 253 kcal, cholesterol 46 mg. Skład procentowy: woda 58,8%; białko 18,7%; węglowodany 0,7%; tłuszcze nasycone 19,5%.

Mozzarella spożywana jest głównie w postaci naturalnej. Podawana na zimno, doprawiona jedynie dobrą oliwą i świeżym pieprzem, jako dodatek do szynki, bądź sałatek warzywnych.  Najpopularniejsza z nich sałatka Caprese. Mozzarella, która idealnie roztapia się pod wpływem temperatury, stanowi  uzupełnienie znanych powszechnie dań na ciepło: pizzy, zapiekanek, makaronów. Ser można także panierować i smażyć. Mozzarella pełni również, poza wspaniałym smakiem, wielce dekoracyjny dodatek do przekąsek, typu tapas i pinchos, koreczków warzywno-owocowych.

 

Sałatka Caprese jest tak bardzo popularna na świecie, że można ją spotkać w sprzedaży zarówno w  punktach gastronomicznych, jak i w sklepach spożywczych.

 

Sałatka Caprese pochodzi z rejonu Kampania, w południowych Włoszech. Oryginalnie przyrządza się ją w pokrojonych w plastry pomidorów i mozzarelli, przełożonych na przemian, polewa oliwą z oliwek, posypuje świeżo zmielonym pieprzem, dekoruje świeżymi liśćmi bazylii. Tak ułożone produkty mają odzwierciedlać flagę Włoch.

 

Sałatka Caprese jest tak popularną sałatką, nic więc dziwnego, że połączenie sera, pomidorów i bazylii, stało się pomysłem na powstanie nowych wariantów, ulepszających coś, co już jest doskonałe.  Czasami są to dodatki m.in. octu balsamicznego, suszonego oregano, czarne oliwki, suszone pomidory, maleńkie kulki mozzarelli, wielkości zielonego groszku, które pełnią również funkcję ozdobną, Spotkałam też Caprese z dodatkiem fig i awokado.

Przekąski z sera mozzarella powodują zawrót głowy i ssanie w żołądku. Są doskonałe. Doskonale smakują i wyglądają pięknie. Poniżej kilka pomysłów z wykorzystaniem mozzarelli. Kromka świeżego chleba, skropiona dobrą oliwą, kilka listków rukoli, plaster dojrzałego pomidora, plaster mozzarelli. Wszystko posypane pieprzem i suszonymi ziołami np. oregano. Druga kanapka składa się z chleba,  oliwy, pomidora, dwóch małych kulek mozzarelli, salaty i wędzonego na zimno łososia.

Pięknie wyglądające koreczki to mozzarella, szynka (parmeńska, Jamón serrano, szwarcwaldzka), listki rukoli. Całość posypana pieprzem, suszonymi ziołami, skropione oliwą z oliwek i octem balsamicznym.

Koreczki z serem mozzarella

Składniki:

• 1 mozzarella 125 g
  
• 10 mozzarelli mini
  
• 10 pomidorków koktajlowych
• 1 zielona papryka
• świeżo zmielony pieprz
• oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia

Przygotowanie:

1. Kulki mozzarelli i pomidorki przekrawamy na pół.
   
2. Paprykę oczyszczamy z pestek, kroimy na niewielkie kwadraty.
3. Mozzarellę kroimy w grubsze plastry, posypujemy świeżo zmielonym pieprzem.
4. Z małych kulek mozzarelli, pomidorków i papryki robimy szaszłyki na jeden kęs, wykorzystując ozdobne wykałaczki.
   
5. Mozzarellę układamy na talerzu, skrapiamy oliwą z oliwek. Posypujemy zmielonym pieprzem.
   

Baby leaf - Microgreens

Baby leaf to termin określający młode listki roślin jadalnych. Mówiąc "Baby leaf "czy "Microgreens" mamy na myśli pierwsze liście pochodzące z upraw ekologicznych. To superfood, czyli zdrowa żywność. 

Młode listki zawierają mnóstwo witamin, które wpływają na prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu. Wpływają na właściwy wzrost i rozwój kości, odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie skóry, przewodu pokarmowego i oddechowego, zapobiegają chorobom układu krążenia, wpływają na krzepnięcie krwi, warunkują właściwe funkcjonowanie tkanki nerwowej.

Młode listki są ważnym składnikiem diety człowieka. Zawierają minerały między innymi: chlorek sodu, potas, magnez, fosfor, wapń, żelazo, miedź, jod. W organizmie człowieka pełnią funkcję budulcową i regulacyjną. Wpływają na właściwy stan włosów, kości, zębów i skóry. Wzmacniają odporność organizmu na infekcję. Zawarte w listkach przeciwutleniacze wspierają naturalne mechanizmy obronne komórek człowieka. 

Kiełki

Kiełki są to rośliny we wczesnej fazie wzrostu. Kolejnym etapem rozwoju rośliny następującym po kiełkowaniu nasiona jest siewka, która rośnie dzięki substancją pokarmowym zgromadzonym w nasionie. Kiełki, siewki to prawdziwa bomba witamin i substancji odżywczych. To naturalny suplement diety, zwłaszcza na początku wiosny, kiedy brakuje świeżych warzyw i owoców. Możemy je wykorzystać podobnie jak zioła i przyprawy. Jako przyprawa kiełki podnoszą walory smakowe niejednej potrawie. Są bardzo łatwe w uprawie. Mają niewielkie wymagania: temperatura pokojowa, średnia ilość światła i woda. Kiełki można hodować w domu, w kiełkownicy, na wilgotnym podłożu typu lignina lub w doniczkach w ziemi.

Pieprzyca siewna - Rzeżucha

Potocznie mianem "rzeżuchy" określa się roślinę, która gości na naszych stołach i w koszyczkach Wielkanocnych. Tak naprawdę to pieprzyca siewna, a nazwa rzeżucha to odrębny rodzaj rośliny.

Rzeżucha (Cardamine L.) - rodzaj roślin z rodziny kapustowatych. Należy do nich przeszło 200 gatunków roślin jednorocznych i bylin. Gatunki tego rodzaju można spotkać na całym świecie. Rodzaj rzeżucha został po raz pierwszy oficjalnie nazwany w 1753 r. przez Karola Linneusza. Na obszarze Polski występuje naturalnie około 20 gatunków. Rzeżucha występuje na siedliskach wilgotnych, na łąkach i w lasach. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Systematyka
Królestwo	rośliny
Rząd	kapustowce
Rodzina	kapustowce
Rodzaj	rzeżucha (Cardamine L.)
Gatunek	Na świecie występuje około 200 gatunków, w Polsce około 20.

Przykładowe gatunki, z rodzaju rzeżucha, występujące w Polsce: rzeżucha drobnokwiatowa, łąkowa, leśna, gorzka, trójlistkowa. Zastosowanie tych roślin w kuchni jest minimalne. Dawniej spożywali je głównie, zamieszkujące większą część Wysp Japońskich, ludy Ajnów oraz tubylcze plemiona północno-wschodnich obszarów Ameryki. Wczesną wiosną wykorzystywano młode listki i kłącza niektórych gatunków rzeżuchy. Liście i łodygi były najpierw parzone, a następnie spożywane jako sałatka lub używano je jako przyprawę do wzbogacenia smaku potraw.

Pieprzyca (Lepidium L.) - rodzaj rośliny z rodziny kapustowatych, liczy w zależności od podziału od 140 do ponad 230 gatunków. Występuje przeważnie w umiarkowanych i ciepłych strefach na całym świecie. Kwiaty są owadopylne, ale też często samopylne. W Polsce występuje 10 gatunków m.in. pieprzyca gruzowa (Lepidium ruderale L.), pieprzyca szerokolistna (Lepidium latifolium L.), w tym trzy gatunki uprawne m.in. pieprzyca siewna (Lepidium sativum L.).

Systematyka
Królestwo	rośliny
Rząd	kapustowce
Rodzina	kapustowce
Rodzaj	pieprzyca (Lepidium L.)
Gatunek	Występuje od 140 do 230 gatunków, w Polsce występują 4 gatunki zadomowione i 3 gatunki przejściowe oraz 3 gatunki uprawne m.in. Pieprzyca siewna (Lepidium sativum L.)

Pieprzyca siewna (Lepidium sativum L.) - potoczne nazwy: rzeżucha, rzeżucha ogrodowa, rzeżucha siewna. Gatunek rośliny jednorocznej z rodziny kapustowatych. Pochodzi prawdopodobnie z północno-wschodniej Afryki, Etiopii i Egiptu lub z południowo-zachodniej Azji, Pakistanu, Nepalu. Pieprzyca siewna uprawiana jest prawie na całym świecie. W Polsce oprócz uprawnej można czasem spotkać pieprzycę zdziczałą. 

Pieprzyca siewna ma drobne, pierzaste, nieregularne listki o gorzkim smaku, który pochodzi od olejków eterycznych zawierających siarkę. Kwitnie od czerwca do lipca. Drobne kwiatki koloru białego lub bladoróżowego tworzą groniaste kwiatostany. Łodyga osiąga wysokość 30-60 cm.  Cała roślina jest niebieskawo oszroniona.

Pieprzyca siewna zawiera witaminy C, B1, B2, B6, PP, K, E, beta-karoten, olejek eteryczny, aminokwasy, chlorofil, sole mineralne wapnia, żelaza, siarki, magnezu, jodu, fosforu, niklu, kobaltu. Jest niskokaloryczna w 100 g mamy zaledwie 32 kalorie. 

Pieprzyca działa moczopędnie, oczyszcza drogi moczowe, żółciopędnie, dezynfekująco, działa przeciwzapalnie, reguluje wydzielanie soków trawiennych, poprawia apetyt, poprawia trawienie, przyspiesza przeminę materii, dostarcza witamin i minerałów. Jest dobrym źródłem luteiny, która korzystnie wpływa na nasz wzrok. Korzystnie wpływa na układ nerwowy, działa uspakajająco. 

Należy zachować umiar w spożywaniu pieprzycy siewnej. Nie należy przekraczać dawki 3 łyżek dziennie. Nadmierne spożycie może powodować reakcje alergiczne, doprowadzić do zapalenia pęcherza moczowego, problemów trawiennych, bólów migrenowych. Kobiety w ciąży powinny zrezygnować ze spożycia pieprzycy.

Nasiona pieprzycy wysiewamy bezpośrednio do gruntu. Można ją uprawiać w skrzynkach lub doniczkach. Możemy uprawiać ją również w domu. Wówczas nasiona wysiewamy na wilgotną watę lub ligninę i odstawiamy w ciepłe miejsce. Po upływie tygodnia powinniśmy mieć roślinki około 6-8 cm i właśnie takie idealnie nadają się do spożycia.

Siewki pieprzycy siewnej zwyczajowo nazwane w języku polskim "rzeżuchą" są dekoracją na stół Wielkanocny.

W kuchni pieprzyca siewna ma szerokie zastosowanie. Najlepiej spożywać ją w postaci świeżej. Liście mają pikantny smak, więc wyostrzają smak łagodnych potraw. Idealny dodatek do kanapek, surówek i sałatek, sosów i dipów, jaj, ziemniaków, dań mięsnych i ryb. Pieprzyca siewna doskonale pasuje do zup i kremów warzywnych. Pieprzycę dodaje się do masła ziołowego, past jajecznych z dodatkiem majonezu, przyprawia się nią biały i żółty ser.  Jajecznica lub twarożek posypany pieprzycą staje się bardziej wyrazisty. Pasuje do naleśników, omletów, tortilli i wrapów. Dodana do jogurtu lub napoju typu Smoothie dostarczy nam wiele cennych witamin, zwłaszcza w okresie zimowo-wiosennym.

  TOSTY Z PASTĄ JAJECZNĄ 

Składniki:

• 2 jajka
• 2 łyżki pieprzycy siewnej ("rzeżuchy")
• 1 awokado
• 1 łyżka majonezu
• 4 tosty 
• sól i pieprz do smaku

Przygotowanie:

1. Jajka gotujemy na twardo. Ostudzone obieramy ze skorupek. Kroimy w drobną kostkę.
2. Awokado obieramy ze skóry, wyjmujemy pestkę. Połówkę kroimy w plastry, drugą w drobną kostkę.
3. 1 łyżkę pieprzycy siewnej drobno siekamy. 
4. Jajka, pokrojone drobno awokado łączymy z majonezem i posiekaną pieprzycą. Doprawiamy solą do smaku. 
5. W tosterze opiekamy pieczywo. Na kromkach układamy pokrojone w plastry awokado, pastę jajeczną i pozostałą pieprzycę. Całość posypujemy świeżo zmielonym pieprzem.

Brukselka

Kapusta warzywna brukselska, zwana potocznie brukselką (Bassica oleracea) to odmiana botanicznej nazwy kapusty warzywnej. Brukselka to grupa odmian tego samego gatunku, co brokuły, warzywa kapustne, jarmuż i kalarepa. Prawdopodobnie powstała ze skrzyżowania jarmużu i kapusty głowiastej. Wyglądem przypomina miniaturową kapustę. Jest to roślina dwuletnia. 

zdjęcie z Wikipedii

Częścią jadalną są główki liściowe, które umocowane są na długiej, grubej łodydze. Łodyga osiąga wysokość od 50 do 100 cm. Dostępnych jest wiele odmian, niektóre są fioletowe, są to hybrydy między purpurową kapustą a zwykłą zieloną brukselką. Opracowana przez holenderskiego botanika w latach czterdziestych XX wieku brukselka o purpurowych, fioletowych, czerwonych kolorach zachowuje te same wartości, ale jest bardziej słodka.

Prekursorami uprawy brukselek byli mieszkańcy starożytnego Rzymu. Współczesna odmiana brukselki pojawiła się po raz pierwszy w północnej Europie w V wieku. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1587 roku. W XIII wieku warzywo było uprawiane pod Brukselą, od której wzięło swoją nazwę. Już w XVI wieku brukselka cieszyła się popularnością w południowej Holandii, a później ostatecznie rozprzestrzeniła się w chłodniejszych częściach Europy Północnej. Obecnie w Europie największymi producentami są Holandia i Niemcy.

Produkcja brukselki w Stanach Zjednoczonych rozpoczęła się w XVIII wieku, kiedy to francuscy osadnicy sprowadzili ją do Luizjany. Pierwsze nasadzenia na środkowym wybrzeżu Kalifornii rozpoczęto w latach dwudziestych XX wieku, a znaczną produkcję rozpoczęto w latach czterdziestych XX wieku. Obecnie na obszarach przybrzeżnych Santa Cruz i Monterey w Kalifornii posadzono kilka tysięcy akrów. Okres zbiorów trwa od czerwca do stycznia. Większość produkcji w USA (około 80 - 85%) przeznaczona jest na mrożonki, a pozostała część na świeże spożycie. Odmiany amerykańskie mają zazwyczaj średnicę 2,5 - 5cm.

Brukselka stanowi źródło potasu, wapnia, magnezu, węglowodanów, białka, zawiera witaminy A,C,E,H i K, witaminy z grupy B (B1, B2, B5, B6), zawiera również kwas foliowy, organiczny związek chemiczny z grupy witamin B. Surowe brukselki zawierają 86% wody i dzięki niskiej wartości energetycznej oraz dużej wartości błonnika są odpowiednie dla osób odchudzających się.

Brukselka zawiera przeciwutleniacze, które chronią komórki przed szkodliwym wpływem czynników zewnętrznych. Dzięki zawartości błonnika nasz układ trawienny lepiej funkcjonuje. Błonnik ma dobry wpływ na procesy trawienne, zapobiega zaparciom i ułatwia zrzucić zbędne kilogramy. Brukselka pomaga zmniejszyć poziom złego cholesterolu, wierzymy, że choć w niewielkiej części posiada właściwości zapobiegające nowotworom i zawałom serca. Jednak jak z każdym produktem i na brukselkę powinniśmy uważać, spożycie należy ograniczyć jeśli mamy problemy z niedoczynnością tarczycy i problemy z krzepliwością krwi. Jak wszystkie warzywa kapustne może spowodować wzdęcia i zgagę, ale jest na to sposób sprawdzony czyli kminek i majeranek.

Częścią jadalną są niewielkie główki kapusty. Można je gotować w wodzie, mleku lub w bulionie, gotować na parze, smażyć, piec, opiekać, grillować oraz kisić i marynować. 

Jak się za nie zabrać? Przede wszystkim należy je oczyścić odrzucając liście w brązowe plamy i mocno zwiędnięte. Jeśli gotujemy brukselkę, to pamiętajmy aby ją nie rozgotować, bo stanie się nieapetyczna, szara i nabierze charakterystycznego, nieprzyjemnego zapachu. 

Najszybszy i najłatwiejszy sposób, to brukselkę gotujemy kilka minut w małej ilości osolonej wody z dodatkiem soku z cytryny. Ugotowaną odsączamy i podajemy polaną rozpuszczonym masłem lub bułką tartą zarumienioną na maśle. W ten sam sposób możemy podać brukselkę ugotowaną na parze. W wersji rozbudowanej polaną masłem brukselkę posypujemy, drobno pokrojonym w kostkę, ugotowanym na twardo jajkiem i posiekaną natką pietruszki. 

Brukselka pieczona lub grillowana komponuje się z dodatkiem dobrej oliwy, startym żółtym serem, pomidorami i świeżą papryką. Innym sposobem serwowania tego warzywa jest smażenie. Łączymy brukselkę z boczkiem, kiełbasą i warzywami.

Ciekawy smak ma brukselka marynowana. Przyrządzamy ją w zalewie octowej, tak samo jak robimy zalewę do marynowanych grzybów lub ogórków konserwowych. Jeśli lubimy kiszoną kapustę, to również możemy zakisić brukselkę, to przecież odmiana kapusty. Pozostała nam jeszcze jedna obróbka, a mianowicie duszenie. Warzywo świetnie się sprawdzi w potrawach jednogarnkowych jako jeden ze składników potrawy lub w roli głównej. Sprawdzony przykład, to brukselka duszona w śmietanie z dodatkiem serków topionych, ziemniaków i natki pietruszki. 

Wszystkie sposoby przygotowania brukselki nadają się do podania solo lub jako dodatek do dań mięsnych. Brukselka najsłodsza jest po pierwszych przymrozkach. 

Smażona brukselka z boczkiem i pomidorami

Składniki:

• 1/2 kg brukselki
• 25 dag wędzonego boczku
• 2 pomidory
• 1 cebula
• 1 łyżka oleju rzepakowego
• natka pietruszki
• sól, pieprz, cukier

Przygotowanie:

1. Brukselkę oczyszczamy z zepsutych liści, myjemy pod bieżącą wodą, osuszamy papierowym ręcznikiem.
2. Do gotującej wody wrzucamy łyżeczkę cukru i płaską łyżkę soli. Na wrzątek wrzucamy brukselkę. Gotujemy, aż będzie miękka. Brukselkę odcedzamy i pozostawiamy do lekkiego schłodzenia.
3. Boczek kroimy w drobno, cebulę w cienkie plasterki, pomidory w niewielkie cząstki.
4. Na rozgrzaną patelnię wlewamy olej, dodajemy boczek i cebulę. Smażymy do momentu, aż cebula się zeszkli.
5. Brukselkę kroimy na pół, dodajemy do boczku i cebuli, dodajemy pokrojone pomidory. Całość smażymy zmniejszając temperaturę. Delikatnie wszystko mieszamy i pozostawiamy jeszcze chwilę na patelni. Do smaku doprawiamy pieprzem i solą, posypujemy natką pietruszki.
6. Brukselkę podajemy na gorąco z chrupiącą bagietką.