Fiołek wonny

Fiołek wonny (Viola odorata) to gatunek rośliny kwitnącej z rodziny fiołkowatych (Violaceae). Ta mała, mrozoodporna bylina jest powszechnie znana jako fiołek leśny, fiołek wonny, fiołek angielski, fiołek pospolity, fiołek florystyczny lub fiołek ogrodowy. Roślina pochodzi z Eurazji. Liście i kwiaty są jadalne i wykorzystywane do produkcji perfum.

Słodki zapach tego kwiatu okazał się popularny, szczególnie w późnym okresie wiktoriańskim, i w związku z tym był wykorzystywany w produkcji wielu kosmetycznych zapachów i perfum. Był on nadal używany na początku XX wieku.

 

 

Fiołek wonny pochodzi z Europy, na południe od Skandynawii, w północno-zachodniej Afryce (Maroko, Algieria i Tunezja), Makaronezji, na Kaukazie, w Azji Zachodniej i Kazachstanie. Został introdukowany do obu Ameryk, Skandynawii, południowej i wschodniej Azji, Australii i Nowej Zelandii. Gatunek ten można spotkać na skrajach lasów lub na polanach. Często występuje na zacienionych trawnikach lub w innych miejscach w ogrodach. 

 

Napar z kwiatów fiołka słodkiego działa napotnie. Wszystkie fiołki mają właściwości zmiękczające i wykrztuśne i były stosowane w leczeniu chorób układu oddechowego, takich jak zapalenie oskrzeli i krztusiec. Fiołek od dawana stosowany jest w ziołolecznictwie. Przypisuje mu się właściwości, które wspomagają w chorobach skóry, egzemie i astmie. Jest łagodnym środkiem przeczyszczającym, oczyszczającym krew. Jest moczopędny. Wywar z liści fiołka, dodawany do kąpieli, wspomaga organizm w chorobach reumatycznych. Korzeń ma działanie wymiotne ze względu na obecność skrzypu. Fiołki są bogate w witaminy A i C.

Liście i kwiaty są jadalne. Prawdziwy ekstrakt z kwiatów fiołka jest dostępny do zastosowań kulinarnych, zwłaszcza w krajach europejskich. Francuzi znani są z syropu fiołkowego, najczęściej wytwarzanego z ekstraktu z fiołków. W Stanach Zjednoczonych ten francuski syrop fiołkowy jest używany do produkcji fiołkowych bułeczek i pianek marshmallow. 

 

Użycie fiołków jadalnych w kuchni nadaje potrawom delikatny, słodki smak i wyrazisty akcent estetyczny, szczególnie wiosną. Ich kwiaty mają delikatny, miodowy aromat i lekko chłodny posmak. 

 

Najbardziej klasyczne zastosowanie to wykorzystanie fiołków do deserów. Świeże kwiaty idealnie nadają się do dekoracji ciast, babeczek, tart, nadając im wykwintny wygląd. Fiołki znajdziemy również w lodach i sorbetach.

 

Również dodanie świeżych kwiatów do sałatek owocowych, dla koloru i aromatu, podnosi walory smakowe. Fiołki doskonale komponują się z zielonymi sałatkami, nadając im  eleganckiego wyglądu. 

 

Aromatyczny syrop z fiołków to połączenie płatków fiołków z wodą i cukrem, Można go później wykorzystać do koktajli, szampana lub napojów gazowanych. Pięknie wygląda połączenie cytryny z kwiatami fiołka. Sprawdzonym pomysłem jest zrobienie kostek lodu z fiołkami. Suszone fiołki można dodawać do herbat.

Masło fiołkowe podawane ze świeżym pieczywem lub serek śmietankowy z kwiatami, posmarowane na krakersach, to doskonały pomysł na delikatną przekąskę w ciągu zabieganego dnia. 
 

 

Dżemem z płatków fiołków

Składniki:

• 3 szklanki płatków kwiatów
• 1/2 szklanki cukru
• 1/2 szklanki wody
• 1  jabłko
• sok z połowy cytryny 

Przygotowanie:

1. Płuczemy kwiaty pod bieżącą wodą. Odsączamy i dokładnie suszymy.
2. W rondlu umieszczamy kwiaty, cukier, wodę i cytrynę i delikatnie mieszamy.
3. Dodajemy starte jabłko i gotujemy przez 10 minut, aż cukier całkowicie się rozpuści. Gotując uważamy, aby dżem się nie przypalił.
4. Przechowujemy w wysterylizowanych słoikach w lodówce.  

>

 >

Tarta z dżemem z płatków fiołków

Składniki:

• 100 g dżemu z płatków fiołków
• 180 g mąki pszennej 
• 100 g kostki masła
• 1 żółtko jajka
• 40 g cukru pudru 
• szczypta soli

Przygotowanie:

1. Przygotowanie tarty. Do mąki wsypujemy cukier puder, szczyptę soli i masło. Łączymy składniki dodając na koniec jedno żółtko jajka.  Formujemy z ciasta kulę, którą zawijamy w folię i odkładamy na godzinę do lodówki, by się schłodziło.  
2. Formę do pieczenia tarty smarujemy odrobiną masła. Ciasto układamy na dnie formy oraz na rantach. Cisto nakłuwamy widelcem. 
3. Formę ze spodem do tarty umieszczamy w piekarniku nagrzanym do 180 stopni,  wybieramy środkową półkę z grzaniem góra/dół. Spód pieczemy przez 20-25 minut. Upieczony spód wyjmujemy z piekarnika i odstawiamy do całkowitego przestudzenia. 
4. Na gotowy spód rozprowadzamy dżem z płatków fiołka. Ozdabiamy świeżymi kwiatami.  

 

 

_______________________________

 

Pierwsze zdjęcie i ilustracja pochodzą z Wikipedii. Domena publiczna. 

 .

1. Fiołek. Status praw autorskich i licencja praw autorskich przekazane i udostępnione do domeny publicznej przez posiadacza praw autorskich.
2. Łodyga kwiatowa fiołka wonnego (Viola odorata) z wiosennymi kwiatami i dwoma oderwanymi ogonkami liściowymi i ich przylistkami oraz kwiatem klejstogamicznym w dolnym kącie liścia, słupkiem kwiatu klejstogamicznego, jednym z jego pręcików, owocem, nasionami. Autor Carl Axel Magnus Lindma.

Rodzynka

Rodzynki (liczba pojedyncza rodzynek lub rodzynka) to suszone winogrona, zaliczane do bakalii.  

 

Winorośl należy do najstarszych krzewów owocowych. Uprawę winogron z myślą o produkcji rodzynek zapoczątkowali Felicjanie kilkaset lat przed naszą erą. Założyli winnice w rejonie Zatoki Korynckiej, na południu Półwyspu Iberyjskiego oraz w Persji (dzisiejszy Iran). W jedenastym wieku powracający z krucjat krzyżowce przywieźli je do Europy Środkowej. Do Polski dotarły pod koniec średniowiecza. 

 

Szacunkowa globalna produkcja rodzynek w latach 2023–2024 wyniosła 1,1 mln ton, a największymi producentami była Turcja, Chiny, Iran i Stany Zjednoczone 

Odmiany rodzynek zależą od rodzaju użytych winogron i występują w różnych rozmiarach i kolorach, w tym zielonym, czarnym, brązowym, fioletowym, niebieskim i żółtym. Rodzynki są tradycyjnie suszone na słońcu, ale mogą być również sztucznie odwadniane.

 

Złote rodzynki powstają w wyniku obróbki dwutlenkiem siarki, a nie wyłącznie poprzez suszenie. Czasami suszy się je w dehydratorach o kontrolowanej temperaturze i wilgotności, co pozwala im zachować więcej wilgoci, ale wiąże się z dodatkowymi kosztami eksploatacji dehydratora.

 

Do produkcji rodzynek na Bliskim Wschodzie i w Azji wykorzystuje się winogrona, w tym duże, czarne winogrona odmiany monukka (lub manucca), z których powstają duże rodzynki.

 

Rodzynki klasyfikuje się według odmiany winorośli.

• Rodzynki smyrneńskie (duże, jasne, dostępne w trzech odmianach: sułtanki, rodzynki damasceńskie i rodzynki perskie) – Turcja, Kalifornia, RPA, Australia. Pochodzące z Azji Mniejszej, obecnie części dzisiejszej Turcji i Iranu, winogrona sułtańskie były uprawiane ze względu na bezpestkową naturę i słodki smak. W XIX wieku Imperium Osmańskie przywiozło na Kretę odmianę winorośli sułtańskiej. Odmiany bezpestkowe obejmują rodzynki sułtańskie (popularna odmiana amerykańska znana jest w Stanach Zjednoczonych jako Thompson Seedless), 

• Rodzynki korynckie (małe, ciemne) z odmiany Korinthiaki – Grecja, Kalifornia, RPA, Australia. Rodzynki korynckie czarne lub zante to małe, czasami bezpestkowe rodzynki, znacznie ciemniejsze i o cierpkim, kwaskowatym smaku. Zwykle nazywane są porzeczkami.  

• Cybeby (arab. zibiba), wydłużone rodzynki z pestkami.  

• Znane są również rodzynki włoskie o smaku gałki muszkatołowej. Rodzynki muszkatołowe są większe i słodsze niż inne odmiany.

Słowo „raisin” (rodzynka) jest powszechnie używane w odniesieniu do suszonych, ciemno-kolorowych winogron bezpestkowych, podczas gdy sułtanka to suszone winogrono o złocistym lub zielonym kolorze, a suszone, małe bezpestkowe winogrono to odmiana Black Corinth.

W Stanach Zjednoczonych większość rodzynek, w tym te o charakterystycznym ciemnobrązowym kolorze, wytwarza się z winogron sułtańskich, odmiany Thompson Seedless. Termin „sultana” odnosi się do suszonych winogron o złocistym kolorze, które mogą być również nazywane „złotymi rodzynkami” Do produkcji złotych rodzynek można użyć winogron dowolnego koloru, a każdy rodzaj złotych rodzynek z dowolnego rodzaju winogron może być sprzedawany jako „rodzynki sułtańskie”. Złoty kolor rodzynek pochodzi z obróbki dwutlenkiem siarki, a nie z tradycyjnych metod suszenia i konserwacji. Większość nieorganicznych winogron sułtanki w Kalifornii i innych miejscach jest poddawana działaniu hormonu wzrostu – gibereliny. W innych winogronach giberelina jest uwalniana przez pestki.

 

Rodzynki składają się w 15% z wody, w 79% z węglowodanów (w tym w 4% z błonnika) i w 3% z białka, a ich zawartość tłuszczu jest znikoma. Rodzynki dostarczają umiarkowane ilości ryboflawiny, witaminy B6 oraz kilku minerałów, w tym potasu i miedzi. Zawierają rzadko spotykaną witaminę PP. Zawierają również witaminy B1, B2, Są bogate w bor, który ma wpływ na utrzymanie właściwego poziomu estrogenów. 

 

Rodzynki są produkowane w wielu regionach świata i mogą być spożywane na surowo lub wykorzystywane do gotowania, pieczenia i warzenia piwa. Używamy je do ciast i słodkich deserów. Są aromatycznym, słodkim, smakowitym dodatkiem do sosów, farszów mięsnych, pasztetów, sałatek warzywnych i owocowych.

 

Winogrona sułtanki są również wykorzystywane do produkcji białego wina. Nazywa się je „szczepem trójskładnikowym”, ponieważ są wykorzystywane jako winogrona stołowe, do produkcji rodzynek i do produkcji wina. W Stanach Zjednoczonych stanowią bazę dla wina zwanego „chablis”. Nazwa tego wina pochodzi od regionu Chablis we Francji, ale nie jest to prawdziwe wino Chablis. W UE wino „Chablis” musi być produkowane ze szczepu winogron Chardonnay uprawianych w departamencie Yonne. 

 

SURÓWKA Z CEBULĄ I RODZYNKAMI

Składniki:

• 3 czerwone cebule
• 1 jabłko
• 7 dag rodzynek
• 4 łyżki białego octu winnego
• 3 łyżki oleju słonecznikowego
• 1 łyżeczka cukru 
• sól

Przygotowanie:

1. Cebulę obieramy, kroimy na cienkie półplastry. 
2. Jabłka oczyszczamy z  gniazda nasiennego i kroimy w cienkie słupki.
3. Łączymy ocet, olej i cukier.
4. Wszystkie składniki łączymy ze sobą, przyprawiamy solą. 
5. Surówkę odstawiamy w chłodne miejsce na 20 minut.

 

>