Grejpfrut

Grejpfrut (Citrus paradisi) - prawdopodobnie powstał w wyniku skrzyżowania pompeli z pomarańczą. Kuliste bardzo duże owoce, mogą ważyć do 1/2 kg. Ich miąższ ma kwaśno-słodkawy smak o wyraźnej nucie goryczy. Skórka woskowata, najczęściej żółta, bywa też lekko różowa lub zielona. Grejpfruty uprawiane są w USA, na Kubie, w Indiach oraz Afryce Południowej. Po raz pierwszy odkryto i opisano drzewo grejpfrutowe w 1750 r. na wyspie Barbados.

Grejpfrut uważany jest za owoc ochraniający ludzki organizm przed szkodliwym działaniem środowiska zatrutego chemikaliami. Zawiera dużo błonnika oraz witaminy A i C. Jest owocem typowo deserowym, może być dodany również do sałatek czy wykwintnych potraw.

Smażony dorsz z porem i białym grejpfrutem

Składniki:

• 1 kg filetów z dorsza
• 1 por
• 2 białe grejpfruty
• 10 ziarenek czerwonego pieprzu
• 6 łyżek stołowych oliwy z oliwek
• 2 łyżki mąki
• 2 łyżki bułki tartej
• 2 jajka
• 1 łyżka masła
• oliwa do smażenia
• sól i mielony pieprz czarny
• na sałatkę: 1 ogórek zielony, pół pora, pół grejpfruta, oliwa z oliwek

Przygotowanie:

1. Filety z ryby ułożyć w płytkim naczyniu tak, aby na siebie nie zachodziły. Polać oliwą z oliwek, posypać połową cienko pokrojonego pora i czerwonym pieprzem. Na rybach położyć plastry grejpfruta. Przykryć naczynie i wstawić do lodówki na 3 godziny.
2. Filety wyjąć z marynaty i ułożyć na papierowym ręczniku, aby odsączyć sok. Zalewę i plasterki grejpfruta i pora zachować. Rybę posypać solą, czarnym pieprzem i lekko obtoczyć w mące.
3. Jajka robić, rozbełtać i każdą porcję filetów z dorsza moczyć w jajku. Kolejną czynnością jest obtoczenie ryby w tartej bułce. Tak przygotowane porcje smażyć krótko na rozgrzanej oliwie.
4. Na folii aluminiowej układać plastry grejpfruta, usmażony filet z dorsza, pokrojonego drobno pora. Całość skropić zalewą. Na każdym kawałku ryby położyć odrobinę masła. Każdą paczuszkę zamknąć i włożyć do piekarnika. Piec około 20 minut w temperaturze 200 stopni C.
5. Rybę podawać natychmiast po upieczeniu z sałatką z ogórka zielonego, grejpruta i pora.

Awokado

Awokado (Persea americana, Persea gratissima) - Gruszka aligatora, smaczliwka wdzięczna. Wiecznie zielone drzewo pochodzące z rodziny wawrzynowatych. Najbardziej znane odmiany to: Fuerte, Hass i Coctail. Awokado pochodzi z Ameryki Środkowej. Uprawiane w Izraelu, Ameryce Południowej i w Kalifornii.

 

Smaczne owoce pestkowe o kształcie gruszki o długości do 20 cm. Gruba, chropowata skórka o barwie od zielonej przez purpurową do czarnej kryje w sobie miąższ i dużą pestkę. Miąższ ma konsystencję masła i lekko orzechowy smak. Jest koloru kremowego. Owoce spożywamy na surowo, doskonałe do sałatek. Najbardziej znane zastosowanie awokado to meksykański sos quacamole. Awokado jest owocem wysokokalorycznym, zawiera dużo witaminy A i potasu. Ja najbardziej lubię plasterki awokado ułożone na kromce chleba, doprawione do smaku solą i pieprzem.

Pikantna surówka z awokado

Składniki:

• 2 awokado
• pęczek natki pietruszki
• 1-2 marchewki karotki
• 1-2 czerwone cebulki
• 10 dag szynki
• garść kiełków fasolki
• 20 dag majonezu
• 3 łyżki gęstej śmietany 18%
• mała papryczka chili i sól

Przygotowanie:

1. Awokado przekroić na pół, usunąć pestkę, wydrążyć miąższ i pokroić w dużą kostkę. Skropić sokiem z cytryny, aby owoce nie ściemniały.
2. Cebulę oczyścić i pokroić w cieniutkie plasterki.
3. Szynkę pokroić w plastry, a następnie w 1 cm kostkę.
4. Marchewkę obrać, umyć i zetrzeć na tarce do jarzyn.
5. Wszystkie składniki wymieszać. Dodać listki pietruszki i kiełki fasolki.
6. Przygotować sos: śmietanę połączyć z majonezem, paprykę umyć, pozbawić nasion i pokroić w cieniutkie paseczki. Do smaku posolić.
7. Surówką wypełnić połówki awokado. Podawać polane sosem i udekorowane listkami pietruszki.

 

Mineola

Minneola, Mineola - Tangelo (Citrus tangelo) - owoc powstały ze skrzyżowania mandarynki z grejpfrutem należy do rodziny Reticulata. 

 

 

Aby rozszyfrować pochodzenie i nazwę owocu, trzeba poznać kilka faktów.

 

Tangelo, tangerynka - owoc cytrusowy zwany często Honeybell, jest hybrydą powstałą z połączenie grejpfruta z mandarynką. Drzewo występujące tylko w ciepłym klimacie, osiągające wysokość 6-9 metrów, wydaje kuliste owoce jagodowe o głębokim pomarańczowym kolorze. Owoce wyglądem przypominają pomarańcze z tą różnicą, że na jednym końcu są lekko wydłużone i kształtem przypominają gruszkę.  Znanymi odmianami Tangelo są Orlando i Minneola.

Owoc Minneola - Tangelo, często zwany "Mineolą" - ta nazwa najczęściej pojawia się w handlu (choć uważa się, że jest ona niewłaściwa) jest hybrydą powstałą ze skrzyżowania mandarynki Dancy i grejpfruta Duncan. Ten zabieg został wykonany w Ogrodniczej Stacji Badawczej w Orlando na Florydzie w 1931 roku. Nazwa owocu pochodzi zaś od miejscowości Minneola na Florydzie.

Cechą charakterystyczną Minneoli jest jej kształt, końcówka owocu jest wydłużona, lekko wybrzuszona, w formie podobna do dzwonu lub gruszki. Skórka jest gładka i błyszcząca, o kolorze intensywnie pomarańczowym.  Dekoracyjne owoce są bardzo słodkie, soczyste z lekką nutą kwasowości. Minneola posiada łatwość oddzielenia się skórki od segmentów miąższu, których może być około 12-14. Drzewa Mineoli są duże, osiągają wysokość do 9 m., wymagają żyznej gleby, odpowiedniego nawadniania i odżywiania. Są też bardziej odporne na zimno niż drzewa grejpfrutowe. Duże uprawy Minneoli można spotkać w Ameryce Północnej, na Florydzie i w Meksyku, na Cyprze, w Południowo-wschodniej Azji, w Chinach i Japonii.

 

Mineola zawiera dużo witamin, szczególnie witaminę C i A, kwas foliowy, pektyny, spore ilości składników mineralnych (potasu i wapnia), białko, węglowodany, tłuszcze i cukier. Zawartość witamin podnosi odporność naszego organizmu, pomaga chronić przed infekcją, przeziębieniem i grypą. W owocu znajdujemy przeciwutleniacze odpowiedzialne za blokowanie wolnych rodników, stanowi to ochronię przed wieloma poważnymi chorobami m.in. przed nowotworem i miażdżycą.

Mineola nadaje się do jedzenia nie tylko jako samodzielna przekąska, ale również wzbogaca każdą potrawę o ciekawe nuty smakowe. Owoce mineoli mogą być wykorzystywane do sałatek owocowych lub owocowo-warzywnych, do deserów, sosów, a także do dań głównych. Dekoruje się nimi ciasta, kremy i torty. Owoce doskonałe są na soki, dżemy i konfitury.

 

Naleśniki biszkoptowe z Mineolą

Składniki:

• 1 szklanka mąki
• 1 szklanka mleka
• kilka łyżek gazowanej wody mineralnej
• 4 jaja
• 1 łyżka masła
• 1 łyżka cukru pudru
• szczypta soli
• 1 tabliczka czekolady
• 5 owoców mineoli
• garść rodzynek

Przygotowanie:

1. Żółtka utrzeć z cukrem pudrem, szczyptą soli i masłem. Ubić trzepaczką dolewając mleko, dosypując mąkę i dolewając tyle wody, aby ciasto miało konsystencję przypominającą śmietanę.
2. Ciasto odstawić na około 15 minut. Ubić białka na sztywną pianę. Całość delikatnie połączyć. Na rozgrzanej patelni usmażyć naleśniki.
3. Mineolę obrać ze skóry, oczyścić z błonek i pestek. Owoce nałożyć na każdy naleśnik i zwinąć w rożek. Przygotowane w ten sposób naleśniki piec w piekarniku przez około 10 minut w piekarniku nagrzanym do 200 stopni C.
4. Podawać polane rozpuszczoną czekoladą i posypane rodzynkami.

Pomarańcza

Pomarańcza (Citrus sinensis) - gatunek roślin cytrusowych o kulistych owocach jagodowych z woskowatą skórką koloru pomarańczowego. Miąższ podzielony na segmenty, barwy pomarańczowej lub czerwonej. Pomarańcze pochodzą z Chin. W 1553 roku pierwsze drzewko pomarańczowe trafiło do Europy. Obecnie hodowane są na obszarach subtropikalnych całego świata.

 

Istnieje wiele odmian pomarańczy o różnym stopniu słodkości, soczystości lub zawartości pestek. Pomarańcze spożywane są przede wszystkim na surowo, a także w postaci soków, dżemów, konfitur oraz jako dodatek do wielu potraw. Zawierają wiele witamin i kwasów organicznych.

Sernik z pomarańczą

Składniki na ciasto:

• 1,5 szklanki mąki pszennej
• 20 dag masła
• 1 szklanka cukru
• 2 jajka
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia

Składniki na masę serową:

• 1 kg tłustego sera twarogowego
• 5 jajek
• 25 dag masła
• 1,5 szklanki cukru pudru
• 1 budyń waniliowy
• 1/2 kg pomarańczy
• sok z jednej cytryny

Składniki do dekoracji:

• plasterki pomarańczy
• bita śmietana
• pokruszona czekolada mleczna
• konfitura z pomarańczy

Przygotowanie:

1. Przygotować ciasto: mąkę wymieszać z proszkiem do pieczenia. Dodać masło i dokładnie posiekać. Jajka utrzeć z cukrem. Dokładnie połączyć wszystkie składniki. Włożyć ciasto na około 1 godziny do lodówki.
2. Przygotować masę: ser zemleć, oddzielić białka od żółtek. Masło utrzeć z cukrem pudrem. Dodawać kolejno - żółtka, ser, budyń w proszku, proszek do pieczenia, sok z cytryny. Białka ubić na sztywną pianę i dodać do masy serowej. Delikatnie wymieszać. Pomarańcze obrać ze skórki, oczyścić z błon i pestek, pokroić w cząstki.
3. Tortownicę wylepić ciastem, podnosząc brzeg na wysokość 4 cm. Masę wyłożyć na ciasto.
4. Sernik piec 60 minut w piekarniku nagrzanym do temperatury 200 stopni C.
5. Po przestudzeniu ciasto wyjąć z tortownicy. Posypać cukrem pudrem i pokruszoną czekoladą. Udekorować bitą śmietaną oraz plasterkami i konfiturą z pomarańczy. 

 

Czerwony grejpfrut

Czerwony grejpfrut (Citrus paradisi) - kwaskowy, lekko słodki miąższ o barwie rubinowej. Owoce o tej barwie zawierają mniej nariginy, niż grejpfruty o barwie żółtej lub różowej, są zatem nie tak gorzkie. Grejpfrut jest bogatym źródłem witaminy C, która wzmacnia układ odpornościowy, chroni przed szkodliwym wpływem wolnych rodników. Owoce najlepiej spożywać na surowo, ale nadają się również jako dodatek do zielonej sałaty lub sałatek.

Sałatka z sałatą lodową i szynką

Składniki:

• 150 g szynki
• 4 łyżki soku grejpfrutowego
• 4 łyżki oleju
• sól, pieprz, cukier
• 1 sałata lodowa
• 2 duże grejpfruty
• 1 małą cebulę
• ketchup

Przygotowanie:

1. Umyte grejpfruty obrać ze skórki i błon, pokroić w cząstki.
2. Cebulę pokroić w cienkie talarki, a kapustę na drobne paseczki. Oba składniki włożyć do miseczki, dodać cząstki grejpfruta.
3. Przygotować sos: olej połączyć z sokiem, dodać cukier, sól, pieprz i całość mieszać do momentu, aż się sól i cukier rozpuści.
4. Przygotowanym sosem polać sałatkę i ostrożnie ją wymieszać. Całość skropić ketchupem.

Faworki

Faworki znane też jako chrust, chruściki lub jaworki - tradycyjne polskie kruche ciastka z niesłodzonego ciasta, smażone w głębokim tłuszczu i posypane cukrem pudrem. Charakterystyczny kształt osiąga się, przekładając wąski pasek ciasta przez nacięcie zrobione poprzez jego środek. Faworki najczęściej spożywane są w czasie karnawału - w Tłusty Czwartek lub na ostatki.

Faworki - przepis pochodzi z książki Marty Norkowskiej
"Najnowsza kuchnia - wytworna i gospodarska" z 1902 r.

Do funta mąki wbić cztery całe jaja, dodać 4 łuty świeżego surowego masła, 4 łuty pudru, filiżankę śmietany i kieliszek araku. Ciasto dobrze wyrobić, rozwałkować jak najcieniej i krajać długie na 8 całe szerokie kawałki, które rozcinać kółkiem wzdłuż przez środek; jeden koniec ciasta przewlec przez rozcięcie, następnie faworki smażyć na gorącym smalcu. Wydając na stół posypać cukrem z wanilią.

Pączki

Pączki - ciasto drożdżowe z mąki pszennej w kształcie lekko spłaszczonej kuli, pochodzące prawdopodobnie z kuchni arabskiej. Porządnie wyrobione ciasto to podstawa sukcesu. Należy jak najwięcej wtłoczyć powietrza do masy, tym lżejsze i pulchniejsze będą pączki. Nadzienie do pączków to najczęściej gęsty dżem, powidła lub konfitura, ale też owoce, likier, budyń, ser czy czekolada. Tradycyjnie pączki smażymy na smalcu. Z powodzeniem możemy go zastąpić olejem słonecznikowym, rzepakowym lub arachidowym.

Gotowy pączek jest zwykle polukrowany lub posypany cukrem pudrem, może być też posypany kandyzowaną skórką pomarańczową, wiórkami kokosowymi, opieczonymi płatkami migdałowymi lub polany czekoladą. Na Śląsku pączki znane są pod nazwą kreple.

Najwięcej pączków zjadamy w Tłusty Czwartek. Przeciętny Polak zjada 2,5 pączka na głowę. Przyjęło się, że jeśli ktoś w ten dzień nie zje pączka, nie będzie mu się wiodło w danym roku. Czasami, zgodnie ze starą tradycją, przyrządzając pączki, nadziewa się niektóre z nich migdałem. Kto na taki pączek trafi, będzie mieć w życiu szczęście.

Pączki możemy spotkać na całym świecie. Zacznijmy od pączków portugalskich, które przekrojone są do połowy i wypełnione budyniem lub czekoladą.

 

Pączki

Składniki:

• 1 kg mąki
• 500 ml mleka
• 100 g drożdży
• 100 g masła
• 1 łyżka spirytusu
• 6 żółtek
• 1 jajko
• 100 g cukru
• 1 cytryna
• 400 g konfitury np: z dzikiej róży, wiśni, moreli
• sól
• 1,5 smalcu do smażenia
• cukier puder do posypania
• lukier i kandyzowana skórka pomarańczowa

Przygotowanie:

1. Drożdże rozetrzeć z 1 łyżką cukru, dodać 150 ml ciepłego mleka i 200 g mąki. Wymieszać, odstawić w ciepłe miejsce na 1 godzinę.
2. Z cytryny zetrzeć skórkę i wycisnąć sok.
3. Do wyrośniętego rozczynu dodać utarte żółtka z jajkiem i cukrem, resztę mąki, mleka, spirytusu, skórkę i sok z cytryny i szczyptę soli.
4. Wyrabiać ciasto. Dodać roztopione masło. Przykryć i odstawić do wyrośnięcia.
5. Z ciasta formować krążki. Na każdym z nich nałożyć 1/2 łyżeczki konfitur i zlepiać ciasto, formując kulę.
6. W rondlu rozgrzać smalec. Pączki wkładać na tłuszcz. Smażyć na średnim ogniu. Gdy się zarumienią od dołu, odwrócić i dosmażyć. Wyjąć i odsączyć z tłuszczu.
7. Część pączków posypać cukrem pudrem, część polukrować i posypać kandyzowaną skórką pomarańczową.