niedziela, 9 września 2012

Cząber ogrodowy

Cząber ogrodowy (Satureja hortensis) - zwany inaczej: satureja, cząberek. Roślina jednoroczna z rodziny jasnotowatych, miododajna. Pochodzi z rejony śródziemnomorskiego i rejonu czarnomorskiego. Cząber znany już był w starożytnej Grecji i Rzymie. Do Europy sprowadzili go mnisi około IX wieku. Polskie księgi zielarskie z XVI wieku opisują lecznicze właściwości cząbru i zastosowanie cząbru jako przyprawy. W stanie naturalnym ziele występuje obecnie w rejonie Morza Śródziemnego, w okolicach Alp i w górach Kaukazu. Cząber uprawiany jest w całej Europie, Azji, Ameryce Północnej i Południowej, Afryce oraz w Australii.

Zdjęcie pochodzi z Wikipedii
Cząber rozmnaża się z nasion, osiąga wysokość około 40 cm. Ma silnie rozgałęzione łodygi. Kwitnie od lipca do października drobnymi jasnofioletowymi, różowymi lub białymi kwiatami. 

Zbiera się kwitnące ziele i suszy w suchym, cienistym miejscu, w temperaturze do 35 stopni C. Ususzone ziele przechowuje się w szczelnych opakowaniach, bez dostępu światła. 
Dobrze wysuszone ziele długo utrzymuje aromat i wartości smakowe.
Roślina zawiera olejki lotne (około 14%), złożone z cymolu, karakrolu, cyneolu, oraz sole mineralne,  kwasy, garbniki (około 8%), śluz i żywicę.  

Cząber jest stosowany w nieżytach układu pokarmowego, jako lek rozkurczowy, poprawiający apetyt i powstrzymujący nadmierną fermentację. Ma lekkie działanie obstrukcyjne oraz wiatropędne. Stosuje się go przeciw pasożytom jelit. Cząber wzmacnia układ nerwowy. Jest doskonałym środkiem przeciwkaszlowym i przeciwkatarowym. Stosuje się go do kąpieli wzmacniających i tonizujących.

Przyprawą są świeże lub suszone liście cząbru oraz suszony cząber ogrodowycałe łodygi, które nadają potrawom przyjemnego, aromatycznego, korzennego zapachu i ostrego, pieprznego smaku. Cząber dodaje się pod koniec gotowania, długo gotowany gorzknieje.

Suszony cząber ogrodowy
Stosuje się go niemal do wszystkiego. Świeżym, suszonym lub mrożonym cząbrem można przyprawiać rośliny strączkowe, zupy i dania z fasoli, grochu i soczewicy, mięsa i sosy z dziczyzny, potrawy z grzybów leśnych i dania z dodatkiem kapusty kiszonej. 



Dzięki wysokiej zawartości olejków eterycznych ziele poprawia trawienie, szczególnie po spożyciu ciężkostrawnych potraw. 

Przyprawia się nim sałatki mięsne i ziemniaczane, gotowane i smażone ryby, sosy i majonezy, farsze do drobiu, potrawy warzywne: pieczone ziemniaki, ogórki kwaszone i konserwowe, warzywa w occie, kalafiory i brokuły. Cząber pasuje do potraw z sera, pieczywa z oliwkami i dań jednogarnkowych.

Najczęściej uprawiany i stosowany jako przyprawa jest cząber ogrodowy i górski. Z tych odmian zyskuje się przyprawę o nazwie czubrica, bardzo popularną w Bułgarii. Wchodzi w skład pieprzu ziołowego.

Fasolka szparagowa z boczkiem wędzonym

Składniki:
  • 30 dag fasolki szparagowej
  • 1 cebula
  • roztarty ząbek czosnku
  • 30 dag wędzonego boczku
  • 1 łyżeczkę suszonego cząbru
  • sól, pieprz, cukier do smaku
  • olej do smażenia
Przygotowanie:
  1. Fasolkę szparagową umyć, odciąć końce i oczyścić z łyka. Do gotującej wody wrzucić 2 łyżeczki soli i 1 łyżeczkę cukru. Gotować do miękkości.
  2. Na patelni rozgrzać olej, dodać pokrojony w plastry boczek i pokrojoną w kostkę cebulę. Dodać czosnek, cząber i całość przesmażyć, aż boczek stanie się rumiany i chrupiący.
  3. Po ugotowaniu fasolkę odcedzić z wody i dodać do boczku. Jeszcze chwilę wszystko podsmażyć. Podawać fasolkę jako samodzielne danie z bagietką lub jako jarzynkę do potraw mięsnych.

Brak komentarzy:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...