Berberys

Berberys, kwaśnica (Berberis L.)  to rodzaj dużych krzewów liściastych, wiecznie zielonych, o wysokości od 1 do 5 m, występujących w umiarkowanych i subtropikalnych regionach świata. Różnorodność gatunkowa jest największa w Ameryce Południowej i Azji. Europa, Afryka i Ameryka Północna również posiadają gatunki rodzime. 

Najbardziej znanym gatunkiem berberysu jest berberys pospolity (Berberis vulgaris), który jest powszechny w Europie, Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie i w Azji Środkowej, a także został szeroko introdukowany w Ameryce Północnej. 

Jarzębina

Jarzębina, jarząb pospolity, jarząb zwyczajny (Sorbus aucuparia L.) to gatunek drzewa lub krzewu liściastego, rośliny wieloletniej, z rodziny różowatych. Występuje w Europie i Azji, jako introdukowany także w Ameryce Północnej. W Polsce jest pospolity na całym obszarze. To drzewo jest często sadzone jako drzewo przydrożne lub ozdobne w parkach i ogrodach.

 

Owoce przypominają jagodę, są kulistawe, o średnicy 6–9 mm, rzadziej do 11 mm, barwy od szkarłatnej do pomarańczowej, u odmian uprawnych bardziej zróżnicowane.

Dzika Róża

Róża dzika (Rosa canina L.), nazwy ludowe: psia róża, szypszyna – gatunek krzewu z rodziny różowatych, z rodzaju róża. Występuje naturalnie na obszarach umiarkowanych i ciepłych półkuli północnej. Można ją spotkać prawie w całej Europie, w Afryce Północnej, na Wyspach Kanaryjskich, na Maderze, w Azji, rozprzestrzeniła się także w Australii i Nowej Zelandii. W Polsce jest gatunkiem pospolitym.

 

Oliwki i oliwa

Drzewo oliwne (Olea europea) należy do najstarszych roślin uprawnych. Miejsce pochodzenia tego długowiecznego drzewa to basen Morza Śródziemnego i Azja. To z pozoru delikatne drzewko jest długowieczne. Niektóre drzewka dożywają nawet kilka tysięcy lat. Drzewo oliwne może osiągnąć wysokość do 12 metrów. Owoce oliwki są pestkowe, mają kształt owalny i długość od 1 do 3 centymetrów. Początkowo wszystkie oliwki są zielone, dopiero w trakcie dojrzewania stają się żółte, potem czerwone, następnie fioletowe, a w końcu czarne. Każdy kraj ma swoje odmiany. Najbardziej cenione są oliwki hiszpańskie. Hiszpania jest głównym producentem oliwek i oliwy, wyprzedzając Włochy, Grecję, Turcję oraz Syrię. 

Dereń jadalny

Dereń jadalny, dereń właściwy (Cornus mas L.) – gatunek rośliny z rodziny dereniowatych. Pochodzi ze środkowej i południowo-wschodniej Europy i zachodniej Azji, jest uprawiany na świecie, w tym w Polsce. Występuje w strefie klimatu umiarkowanego. W Europie, w naturalnym środowisku, rośnie w zaroślach i na zalesionych stokach. Lubi lasy dębowe i grabowe, doliny rzek, wapienne gleby.

Dereń jadalny zwykle występuje w formie wysokiego drzewa lub rozłożystego krzewu. Drzewo rośnie wolno, osiąga od 3 do 10 metrów wysokości, jest długowieczne, może dożyć trzystu lat. Kwitnie przed rozwojem liści, od marca do kwietnia. Krzew derenia jadalnego daje słodko-cierpkie owoce, o różnych kształtach i kolorach. W zależności od odmiany kształty mogą być owalne, kuliste, elipsoidalne, o kształcie gruszki, a kolor - najczęściej czerwony lub ciemnowiśniowy, ale bywają też białe, żółte, fioletowe i czarne. Zbiór owoców rozpoczyna się od drugiej połowy sierpnia i trwa do października.

Nektarynka

Nektarynka (Prunus persica var. nucipersica) to odmiana brzoskwini zwyczajnej. Nektarynka i brzoskwinia to ten sam gatunek, chociaż w handlu są uważane za różne owoce. Skórka nektaryn jest gładka, nie ma meszku, które ma skórka brzoskwiń. Nektarynka znana jest również jako słodka brzoskwinia.

W ostatnich latach badania inżynierii genetycznej wykazały, że w rzeczywistości nektarynka jest odmianą brzoskwini, a jej gen różni się od brzoskwini tylko jednym genomem. Za różnicę między nimi prawdopodobnie odpowiada mutacja w pojedynczym genie MYB25.  

Nektarynka, to drzewo liściaste, które osiąga najwyżej 6 metrów. Drzewo krótkowieczne, które żyje do 30 lat, a które rodzi bardzo smaczne owoce. Ciekawostką jest fakt, że kwitnie przed pojawieniem się liści. Nektarynka pochodzi z Chin i jest rozprowadzana w Azji i Ameryce Północnej.

Morela

Morela - w zależności od ujęcia klasyfikacyjnego: rodzaj Armeniaca, podrodzaj Prunus, jest to roślina z rodziny różowatych. Prunus, to nic innego jak śliwa. Podrodzaj Prunus dzieli się na sekcje. Najbardziej popularne w tej sekcji to:

• Prunus armeniaca L. - morela pospolita
• Prunus mandshurica - morela mandżurska
• Prunus mume - morela mume, morela japońska
• Prunus sibirica L. - morela syberyjska

 

W Polsce uprawiana jest morela pospolita Armeniaca vulgaris L. = Prunus armeniaca L.

 

Morela pospolita, zwyczajna (rodzina różowate, rodzaj śliwa, podrodzaj śliwa, sekcja morela) to gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny różowatych. Morela pochodzi z Azji Środkowej i Wschodniej. Obszar jej występowania obejmował takie tereny jak Kirgistan, Kazachstan, Armenia i Chiny. 

Finger lime

Finger lime (Citrus australasica) - gatunek z rodziny rurowatych. Jest rzadkim drzewem lasu deszczowego pochodzącego ze wschodniego wybrzeża Australii. W Australii istnieje ponad 200 odmian, w tym gatunki dzikie. Obecnie występuje w nadmorskich obszarach w stanach Queensland i Nowej Południowej Walii w Australii.

Drzewo rodzi niezwykłe owoce, które od tysięcy lat stosowane były jako lekarstwo i cenne źródło pożywienia dla Aborygenów. Niestety te wartościowe drzewa systematycznie były wycinane przez europejskich osadników, którzy dla celów rolniczych karczowali ziemię, niszcząc busz i pozbywając się niechcianych drzew. Na szczęście roślina przetrwała w odizolowanych, nieodwiedzanych przez człowieka, częściach lasów, na prywatnych terenach i w Parkach Narodowych. Do dzisiaj są to jedyne źródła pochodzenia Finger lime w Australii. Komercyjne wykorzystywanie owoców zaczęło się w połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Zaczęto od sprzedaży owoców do pobliskich restauracji i miejskich targów, aż po eksport świeżych owoców i ich przetworów poza Australię. Obecnie Finger lime zaczęto uprawiać również w innych krajach m. in. w  Stanach Zjednoczonych (w Kalifornii i na Florydzie).

Wiecznie zielony kolczasty krzew lub niewielkie drzewo osiąga wysokość od 1 do 7 metrów. Lubi dobrze osuszoną ziemię i pełne słońce, dlatego najlepiej czuje się w tropikalnych i subtropikalnych lasach. Kwitnie białymi kwiatkami, o delikatnych płatkach, od marca do lipca, a dojrzałe owoce można zbierać od listopada do marca. Owoce mają walcowaty kształt, wielkości palca dorosłego człowieka.

Miąższ owocu jest bardzo wyjątkowy, ponieważ zawarte wewnątrz kuleczki mają wygląd podobny do kawioru. Stąd nazwa: kawior cytrusowy, ale też limonkowy kawior, ikra limonkowa, kryształki limonkowe, kryształki cytrusowe, kawior leśny, palec limo, cytrusowy palec.

Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO), niezależna australijska agencja rządowa, odpowiedzialna za badania naukowe, opracowała kilka hybryd, krzyżując Finger lime z popularnymi cytrusami. Te hybrydy stworzyły wiele nowych odmian, które wytwarzają owoce w wielu różnych kolorach, od jasnoróżowego do prawie czarnego. Kolor zależy od gatunku cytrusów z którym Finger lime została skrzyżowana. Kolor miazgi, czyli pęcherzyki wypełnione sokiem, występują w różnych odcieniach m.in. różu, zieleni, czerwieni, bieli.

Owoc Finger lime zawiera znaczne ilości kwasu foliowego (B9), który jest niezbędny w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu, zwłaszcza w zakresie działania układu krwionośnego i nerwowego, potasu, który pomaga nam w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi i napięcia mięśni, oraz znaczne ilości witaminy C i E. Owoc, zarówno skóra i sok, mają silne właściwości przeciwutleniające i przeciwbakteryjne. Aborygeni cenili Finger lime wierząc, że ma zdolność odstraszania chorób.

Finger lime to delikatny owoc z niesamowitym wnętrzem, którego przezroczyste kulki kojarzą się z kawiorem lub perłami. Kulki, czyli pęcherzyki wypełnione aromatycznym sokiem pękają podczas lekkiego dotyku. Kuliste pęcherzyki podczas konsumpcji pękają dając nieprawdopodobny efekt. W ustach rozpływa się sok owocowy, rześki, słodki, kwaśny, lekko cierpki, czasem pikantny, wyjątkowy.

Orzeźwiający cytrusowy smak Finger lime idealnie pasuje do dań, w których wykorzystujemy cytrynę lub limonkę. Ryby, owoce morza, sushi, sałatki i wszędzie tam, gdzie chcemy nadać potrawą smak cytrusów. Pięknie prezentują się kuliste perełki na świeżo przygotowanych ostrygach. Owocem wzbogacimy również dresingi i sosy, soki i syropy. Pięknym wykończeniem deserów będzie ozdobienie "kawiorem" lodów i tortów.  Lekko gorzki smak Finger lime pasuje do napojów. Koktajle z Finger lime zyskają nowy wymiar, eksplozję na języku.

Na zakończenie, wybrane przeze mnie, różne odmiany Finger lime. Ujęły mnie swoją kolorystyką i odmiennym kolorem miąższu:

• Green Alstonville, to odmiana o gładkiej brązowej skórce z zielonymi odcieniami, wewnątrz jasnozielony miąższ. Owoce występują zwykle bez pestek i mają około 7-12 cm długości.
• Pink Pearl, to głęboko czerwona skórka, prawie amarantowa z różowymi ziarenkami. Idealny owoc do koktajli, szampana lub dowolnego deseru.
• Chartreuse, znakomity owoc, bardziej pikantny od innych. Smak lekko słony, o lepkiej konsystencji, z jasnozielonym, przezroczystym wnętrzem. Idealny do sałatek warzywnych, mięsnych i rybnych.
• Wauchope, to ciemno czerwona skórka z białymi ziarenkami. Smak łagodny, cytrynowy.
• Pink Ice, różowa skórka i również różowe ziarenka z lekko gorzkim smakiem, który przypomina różowego grejpfruta. Doskonały do napojów.
• Red Champagne, czerwona skórka, czerwone ziarenka, aromat jabłek i moreli. Kolor i smak sprawia, że owoc cieszy się dużym popytem wśród barmanów i szefów kuchni.
• Polka Dot, duży owoc z ładnymi i przezroczystymi perłami. Kulki tego owocu są znacznie większe niż pozostałe, pikantne, doskonałe do deserów. 
• Yellow Sunshine, żółta skórka, białawe ziarenka, o łagodnym smaku i aromacie limonki.

W Polsce Finger lime są dostępne tylko za pośrednictwem internetu. Koszt jednego kilograma to około 700,00 zł. Cena zbija z nóg. Niestety jest to owoc, który bardzo trudno transportować. Mam nadzieję, że wkrótce to się zmieni, tym bardziej że owoce Finger lime można również zamrozić nie niszcząc przy tym smaku, ani kształtu.
.
.

Wędzony łosoś z Finger lime

Składniki:

• 1 szt. Finger lime
• 200 g wędzonego łososia
• 150 g serka homogenizowanego
• 1 łyżka chrzanu
• 1 łyżka drobno posiekanego koperku
• gałązki koperku do dekoracji
• sól, pieprz

Przygotowanie:

1. Ser łączymy z chrzanem i koperkiem, doprawiamy do smaku solą i pieprzem. Całość mieszamy delikatnie uzyskując masę kremową.
2. Z płatów łososia układamy gniazda i wypełniamy je przygotowanym kremem serowym.
3. Na wierzchu każdej porcji układamy ziarenka Finger lime, ozdabiamy gałązką koperku i plasterkiem owocu.
4. Wstawiamy do lodówki na pół godziny. 
5. Gotowe danie podajemy schłodzone ze świeżą bagietką.

Tatar z łososia z Finger lime

Składniki:

• 200 g wędzonego łososia
• 2 szt. Finger lime
• 1 duży pomidor
• 1 awokado
• 2 ogórki konserwowe
• 8 czarnych oliwek
• natka pietruszki
• sól, pieprz
• gałązka koperku i 2 plasterki cytryny
• 4 kromki ciemnego pieczywa

Przygotowanie:

1. Łososia kroimy na bardzo drobne kawałki.
2. Obrany ze skóry pomidor, oczyszczony z pestek, kroimy w drobną kostkę.
3. Oliwki, ogórki i obrane ze skóry awokado kroimy na drobne kawałki.
4. Natkę pietruszki siekamy bardzo drobno.
5. Wszystkie wymienione składniki mieszamy delikatnie ze sobą. Doprawiamy do smaku solą i pieprzem.
6. Na talerzu układamy kromki ciemnego pieczywa, na każdym z nich umieszczamy solidną porcję tatara. Na wierzchu układamy ziarenka i plaster owocu, ozdabiamy gałązką koperku. 
7. Podajemy tatar schłodzony z plasterkiem cytryny i owocem Finger lime.

Pitanga - Goździkowiec jednokwiatowy

Pitanga, goździkowiec jednokwiatowy, piernia jednokwiatowa, eugenia jednokwiatowa, wiśnia brazylijska, wiśnia Cayenne, wiśnia dyniowa (Eugenia uniflora) – gatunek drzewa z rodziny mirtowatych. Jest to roślina tropikalna i subtropikalna. 
Pitanga pochodzi ze wschodniego wybrzeża Ameryki Południowej, prawdopodobnie z środkowo-południowej Brazylii i z obszarów Boliwii, a także z Paragwaju i Urugwaju. Pitanga bardzo szybko została rozprzestrzeniona na tereny Afryki, Australii, Ameryki Północnej i na Karaiby. Obecnie uprawiana jest również na Antylach oraz w azjatyckich krajach o klimacie tropikalnym. Uważa się, że pitanga przybyła do Indii za sprawą portugalskich odkrywców. Po dostarczeniu owoców do Indii, Portugalczycy przywieźli je do Włoch. Stamtąd roślina rozprzestrzeniła się w cieplejszych częściach Europy Południowej. 
W Paragwaju i wschodniej Boliwii, w północno-wschodniej Argentynie pitanga znana jest jako ñangapiry, w Urugwaju i Brazylii jako pitanga. W Peru jako wiśnia, a w Afryce, na portugalskiej wyspie Madera i na Karaibach, jako wiśnia brazylijska, Surinam Cherry lub wiśnia Cayenne.
W USA, na Florydzie i Hawajach, goździkowiec jednokwiatowy występuje przede wszystkim jako roślina ozdobna. Pitanga uprawiana jest w parkach i ogrodach, gdzie często występuje jako niski krzew ozdabiający ogrodzenia. 

Owoce pitangi nie są eksportowane na rynki poza regiony, na których rosną. Jest mało prawdopodobne, aby znaleźć je w sprzedaży poza terenami, gdzie są uprawiane. Przyczyną jest ich nietrwałość, która utrudnia ich transport. Owoce, które szykowane są do transportu najczęściej są tylko na wpół dojrzałe. Pitanga niedojrzała nie nadaje się do jedzenia, jest niesmaczna i to jest główny powód dla którego nie możemy w kraju spróbować świeżego owocu.
Postępy zauważamy we wszystkich dziedzinach życia, więc wkrótce i to się zmieni. Na straganach pojawią się świeże owoce pitangi, ale na razie muszą nam wystarczyć owoce w formie dżemów, musów i nalewek. 

zdjęcie Wikipedia

Pitanga to duży krzew lub niewielkie drzewo wyrastające do 7 m wysokości. Kwitnie białymi, małymi, pachnącymi kwiatami.  Owocem jest jagoda o średnicy około 3 cm, okrągła i żebrowana. Występuje w wielu kolorach: żółtym, pomarańczowym, czerwonym, brązowym, fioletowym i  czarnym. Owoc zawiera 2-3 nasiona. Pitanga wygląda jak maleńka dynia. Jest porównywana do chińskich lampionów.

Owoce mają charakterystyczny smak. Jedzenie owoców, gdy są jeszcze zielone, żółte lub pomarańczowe spowoduje nieprzyjemny smak, który można opisać jako żywiczny. Jeśli miałabym go z czymś porównać, to przychodzi mi na myśl smak spożytej aronii lub jarzębiny. Owoce, które można jeść to tylko te, które są w pełni dojrzałe. Hodowcy zbierają tylko te

 owoce, które po dotknięciu same powinny wpaść w ręce. Jeśli wymagają ciągnięcia lub skręcania, to najlepiej zostawić je w spokoju. 

Smak pitangi to mieszanka kwasowości, goryczy i żywicy w połączeniu z soczystym i słodkim miąższem. Najlepsze, ale najrzadsze, czarno-czerwone owoce mają przyjemny smak. Smak słodszy i łagodniejszy można uzyskać pozostawiając je dłużej w lodówce (podobnie jak aronię lub żurawinę).

Pitanga jest bogata w witaminę A, witaminę C, fosfor, wapń i żelazo. Owoc zawiera karotenoidy, takie jak likopen i rubiksatyna, które są silnym przeciwutleniaczem. Jego olejek eteryczny stosuje się jako lek obniżający nadciśnienie, poziom złego cholesterolu i w leczeniu cukrzycy. Wykazuje działanie przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne. Może działać jako środek przeciwbólowy, przeciwdrobnoustrojowy i przeciwnowotworowy. W Ameryce Południowej już od wieków pitanga wykorzystywana jest w medycynie ludowej. Brazylijczycy używają liści jako środka ściągającego i w leczeniu dolegliwości żołądkowych, a olejki eteryczne wykorzystują w walce z przeziębieniem.

Owoce pitangi spożywane są świeże lub w przetworach. Nie wszystkim odpowiada żywiczny posmak owocu dlatego kupując należy wybrać owoce mocno dojrzałe, najlepiej te w kolorze wiśni, brązu lub czarne. Owoce są spożywane świeże w całości lub podzielone i posypane cukrem. Przetrzymane w lodówce mają słodszy i łagodniejszy smak. Poniżej przykład dwóch odmian owoców pitangi (zdjęcia Wikipedia). Różne wielkości, kolory i smaki.

Pitanga czarna brazylijska, jeszcze niedawno najmniej znana, obecnie najbardziej pożądana. Odmiana Black Star jest bardziej słodka i soczysta. Zjedzona świeża smakuje niemal jak dojrzała wiśnia. Zawiera wysoką zawartość witaminy C. Doskonała na dżemy, galaretki i sosy.
Soczystość owocu to dobry pomysł, aby wykorzystać pitangę na soki i syropy. Sok jest bardzo orzeźwiający, ostry i kwaśny. Zarówno sok i syrop można zrobić ze świeżych owoców jak i z mrożonej pulpy owocowej.

Z pitangi przygotujemy doskonały ocet, wino, likier i nalewkę. Kandyzowana pitanga doskonale sprawdzi się w wypiekach. A dżem, mus i galaretka będą świetnym dodatkiem do lodów. Można pokusić się na przygotowanie lodów śmietankowych z dodatkiem pitangi. Jeśli lubimy truskawki z pieprzem, to pitanga jest w tym klimacie.
Dżem z pitangi jest doskonałym dodatkiem do serów typu Brie i Camembert.
W Brazylii puree z pitangi dodawane jest do wypieków, do babeczek, słodkiego pieczywa i tart. Popularny jest poncz i likier.


Na koniec kilka ciekawostek:

• Niektóre źródła przypisują pitandze właściwości afrodyzjaku.
• Owoce pitangi znalazły swoje miejsce również w przemyśle kosmetycznym i perfumeryjnym. Możemy cieszyć się posiadaniem mydła, szamponu, kremu, dezodorantu.
• Owoce przechowujemy w lodówce do dwóch tygodni.

  

Czekoladowy deser z pitangą i mango

 

Składniki:

• 1 szklanka owoców pitangi + 1 szklanka cukru lub 300 g dżemu z pitangi "Surinam Cherry"
• 2 szt. mango
• 1 łyżka łagodnego miodu lub syropu klonowego
• 200 g ciemnej czekolady
• 200 g śmietany kremówki
• do dekoracji: borówki amerykańskie, banan, truskawki, maliny.

Przygotowanie:

1. Mus z owoców pitangi. Wybrane owoce myjemy i usuwamy pestki. Robimy to palcami ponieważ owoce są bardzo miękkie. Owoce podgrzewamy razem z cukrem na wolnym ogniu. Od czasu do czasu mieszamy. Gotujemy i mieszamy, aż utworzy się gęsta masa. Powinno to zająć 10 - 15 minut.
2. Mus z czekolady. Czekoladę rozpuszczamy w kąpieli wodnej. Odstawiamy. Śmietanę ubijamy na sztywno. Dodajemy wolno czekoladę i mieszamy całość.
3. Mus z mango. Mango obieramy, usuwamy pestkę. Owoc kroimy w drobną kostkę. W garnku przez 10 minut gotujemy mango dodając 1 łyżkę miodu. Odstawiamy do schłodzenia.
4. W schłodzonych pucharkach układamy kolejno warstwy. Mus z mango, pitangi, czekolady. Ozdabiamy owocami borówki, plasterkami banana, truskawkami, malinami, musem z mango i pitangi.

 

Owoc Mnicha - Luo Han Guo

Owoc Mnicha (Siraitia Grosvenorii) - Mnich, Arhat, Budda, po chińsku Luohan Guǒ, po wietnamsku - la Han Qua, w anglojęzycznych publikacjach Luo Han Guo lub Lo Han Kuo, Luc Han Guo, Monk Fruit. Roślina wieloletnia z rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae) pochodząca z południowych Chin i północnej Tajlandii uprawiana jest głównie dla owoców, których ekstrakt jest prawie 300 razy słodszy od cukru.

Pierwsze informacje o roślinie i jej owocach zostały odnalezione w księgach mnichów w Guilin w Kuangsi w XIII wieku. Tak więc różne nazwy owocu mają ścisły związek z mnichami i buddyzmem. Luohan oznacza Arahant. Arhat (Arahant) to synonim Buddy. Do Stanów Zjednoczonych owoce trafiły na początku XX wieku.

 

Pierwotnie pnącza tego owocu porastały zbocza chińskich i tajlandzkich gór. Góry nadawały cień roślinie, a częsta mgła chroniła ją przed słońcem. Obecnie roślina uprawiana jest w południowej chińskiej prowincji Guangxi (głównie w górach w pobliżu Guilin), a także w Guangdong, Guizhou, Hunan i Jiangxi. Roślina osiąga wysokość od 3 do 5 m. Kwitnie latem i jesienią. Liście wąskie w kształcie serca mają długość 10-20 cm. Owoc jest okrągły, wyglądem przypomina małą kulę, o średnicy 5-7 cm. Jest gładki, żółto-brązowy lub zielono-brązowy. Wnętrze owocu zawiera jadalny miąższ, sok i dużą liczbę nasion. Skóra, soczyste części i nasiona mają słodki smak.

Owoc Mnicha jest rzadko stosowany w świeżej postaci. Jest owocem wrażliwym, nawet lekkie obicie natychmiast przebarwia miąższ na brązowo. Szybko ulega fermentacji, co skutkuje niepożądanym smakiem i zapachem. Owoce zbiera się zielone, które brązowieją po wysuszeniu. Luo Han Guo są poddawane powolnemu suszeniu w piecach. Początkowo technika suszenia prowadziła do powstawania gorzkich i cierpkich smaków. Dopiero opatentowany w 1995 roku przez Firmę Procter&Gamble  skuteczny sposób usuwania zakłócającego smaku pozwoliło na wytwarzanie użytecznego środka słodzącego.

Owoc Mnicha zawiera 25-38% różnych węglowodanów, zawiera witaminę C, pierwiastki dobre dla serca: potas, wapń, magnez oraz selen, które chronią nasze czerwone krwinki i błony komórkowe przed szkodliwym wpływem wolnych rodników. 

Luo Han Guo zwany "Owocem nieśmiertelności" jest stosowany w Chinach jako nisko kaloryczny słodzik do napojów chłodzących, oraz w tradycyjnej medycynie chińskiej do leczenia cukrzycy i otyłości. Obniża poziom cukru we krwi, podnosi odporność, pomaga w leczeniu schorzeń związanych z układem pokarmowym. Spożywanie owocu Mnicha wpływa dobrze na nasze drogi oddechowe, łagodzi kaszel i nawilża płuca.

Owoc Mnicha jest czasem mylony z mangostanem właściwym (garcinia mangostana), który ma podobny kształt i kolor.  Mangostan należy do rodziny dziurawcowatych, a Owoc Mnicha do dyniowatych. Poniżej zestawienie tych dwóch owoców.

Owoc Mnicha

Mangostan

Owoc Mnicha po wysuszeniu

Mangostan w świeżej postaci

Owoc Mnicha można spożywać na surowo, jest soczysty i słodki. Skórka owocu dodawana jest do napojów, soków i naparów. Doskonale poprawia smak ziołowej herbaty.

Luo Han Guo szybko ulega przebarwieniu, fermentacji, jest trudny w transporcie i w przechowywaniu, zwykle sprzedawany jest w postaci suszu. Ususzony można kupić w całości lub w formie drobno zmielonego proszku. Po przekrojeniu suszonego owocu, ze środka wydobywa się miły zapach przypominający czekoladę. Owoc jest rzeczywiście bardzo słodki, ale czy aż 300 razy od cukru?!

Curry z polędwiczkami z kurczaka

Składniki:

• 400 g polędwiczek z kurczaka
• 1/2 owocu Mnicha
• 1 duży batat
• 1 duża czerwona papryka
• 1 duża zielona papryka
• 1 duża cebula, drobno pokrojony
• 2 ząbki czosnku
• sok z 1 cytryny
• sok z 1 pomarańczy
• 200 ml mleka kokosowego z puszki
• 2 łyżeczki curry w proszki
• 1/2 łyżeczki kurkumy w proszku
• 1 łyżka mąki pszennej
• 3 łyżki oleju
• 1 szklanka bulionu drobiowego
• sól, pieprz
• szczypiorek

Przygotowanie:

1. Oczyszczone polędwiczki kroimy w dwu centymetrowe kawałki, posypujemy mąką i smażymy na rozgrzanym tłuszczu przez 3 minuty z każdej strony.
2. Batat obieramy i kroimy na małe kawałki, wrzucamy na 10 minut do gotującej, lekko posolonej wody. Po ugotowaniu odcedzamy.
3. Papryki oczyszczamy z pestek, kroimy na małe kawałki.
4. Drobno pokrojoną cebulę smażymy na rozgrzanym oleju, dodajemy wyciśnięty przez praskę czosnek.
5. Suszony owoc Mnicha kroimy na pół i wydrążamy z niego miąższ. Miąższ drobno kruszymy.
6. Do gotującego się bulionu dodajemy polędwiczki, batat, paprykę, cebulę z czosnkiem, owoc Mnicha, przyprawy: curry, kurkumę, sól i pieprz, dodajemy sok z cytryny i pomarańczy. Gotujemy około 10 minut i dodajemy mleko kokosowe. Zmniejszamy temperaturę gotowania. Pozostawiamy na 25 - 30 minut, aby bulion z mlekiem trochę się zredukował. 
7. Gotowe danie podajemy posypane drobno pokrojonym szczypiorkiem.

Goji - Jagody goji

Goji, jagody goji - owoce kolcowoju chińskiego (Lycium chinense) lub kolcowoju pospolitego  (Lycium barbarum). Oba gatunki należą do rodziny psiankowatych (Solanaceae) i są spokrewnione z takimi roślinami jak pomidor, ziemniak, papryka, bakłażan. Naukowa nazwa kolcowoju Lycium została nadana przez Karola Linneusza w 1853 roku.

Nazwa goji (z chińskiego: 枸杞) została wprowadzona do handlu nie tak dawno. Angielskie nazewnictwo goji pochodzi od mandaryńskiego słowa gouqi, zaś zamiennie używana druga nazwa wolfberry, pochodzi od greckiej nazwy Lycium, od λύκος- co w języku greckim oznacza wilk.

Kolcowój chiński i pospolity pochodzi z Azji, niektóre źródła podają, że z Tybetu, inne temu zaprzeczają. Niewątpliwie od wieków owoce-jagody goji uznawane są w Azji za jedne z najzdrowszych owoców na świecie. Jest to podobno ulubiony owoc mnichów tybetańskich. W medycynie ludowej i w tradycyjnej kuchni azjatyckiej używane są od dawien dawna. I tu również nie ma zgodności. Jedne źródła podają, że owoce wykorzystywane są w medycynie naturalnej od 2500 lat, a w innych publikacjach spotkałam się z informacją , że od ponad 6000 lat (sic!).

Owoce kolcowoju chińskiego i owoce kolcowoju pospolitego są podobne, ale można je odróżnić bliżej poznając te dwa gatunki, różniące się wielkością, smakiem, zawartością cukru i poziomem antyoksydantów.

Kolcowój chiński - pochodzi z obszarów Azji o klimacie umiarkowanym i tropikalnym (Chiny, Japonia, Korea, Mongolia,Tajwan i Tajlandia). Roślina bardzo szybko rozprzestrzeniła się w innych regionach i obecnie uprawiana jest w wielu krajach na świecie. Krzew, mocno rozgałęziony, o wysokości do 1 metra, z łodygami pokrytymi kolcami. Podłużne czerwone jagody o długości do 2 cm mają smak od gorzkiego do słodkiego.

Kolcowój pospolity, kolcowój szkarłatny - pochodzi z północno-zachodniej części Chin. Podobnie jak jego kuzyn bardzo szybko się rozprzestrzenił na innych regionach świata, gdzie z powodzeniem jest uprawiany. Także w Polsce jest uprawiany, chociaż czasami dziczeje.  Jest to krzew kolczasty o wysokości od 1 do 3 metrów. Jagody są małe, do 2 cm, podłużne, w kolorze od pomarańczowego do ciemnoczerwonego. Czytając na temat kolcowoju możemy spotkać zapis, że roślina ta jest trująca. Ostatnie badania tego nie potwierdziły, ale nim całkowicie temat się nie wyjaśni, trzeba być ostrożnym. Nie wolno zatem spożywać owoców niedojrzałych.

Chiny są największym eksporterem kolcowoju na świecie. Do produkcji wykorzystywana jest cała roślina, łącznie z korzeniami, liśćmi i owocami. W Chinach od wieków kolcowój uznawany jest za jedną z najważniejszych roślin odżywczych i leczniczych. Owoce goji nazywane są "czerwonym diamentem". Popularność kolcowoju sprawia, że jego uprawa rozpowszechniła się bardzo szybko m.in. w Australii, Ameryce Północnej, Europie i Azji. O cudownych właściwościach jagód goji informują już niemal wszystkie media na świecie. Co pewien czas docierają do nas informacje na temat wielu gwiazd show biznesu, które stosują goji w codziennej diecie. 

A co takiego zawierają jagody goji, że należą do najzdrowszych owoców świata?

Goji zawiera: witaminy A, B1, B2, B6, C, E, katenoidy, w tym zeaksantynę, luteinę i bata-karoten, zawiera szereg składników mineralnych, między innymi wapń, potas, żelazo, cynk, selen i sód. W goji znajdziemy sporo błonnika i antyoksydantów. 

Jagody goji pomagają kontrolować poziom cukru, ekstrakty z owoców mają znaczne właściwości hipoglikemiczne, obniżają poziom złego cholesterolu, chronią serce przed atakiem wolnych rodników, dobrze wpływają na nasze samopoczucie, zmniejszają stres i zmęczenie. Spożywanie jagód wpływa dobrze na nasz układ pokarmowy, żołądkowo-jelitowy. Owoce mają działanie zmniejszające stan zapalny skóry i spowalniają proces starzenia. Poprawiają jakość snu i wzmacniają wzrok. W medycynie chińskiej jagody goji stosowane są jako afrodyzjak. Jeśli wierzyć plotkarskim informacjom, to Mick Jagger w swojej diecie uwzględnia owoce goji, aby dostarczyć organizmowi cennych wartości odżywczych i dodać sobie sił witalnych.

suszone jagody goji

Owoce goji można spożywać na surowo, świeże, dojrzałe i suszone. Są idealnym dodatkiem do płatków śniadaniowych, granoli, przeróżnych mieszanek zbożowych podawanych z mlekiem lub jogurtem. Popularnością cieszą się owoce goji podawane jako przekąska. Goji znajdziemy w batonach, ciastach i ciasteczkach, w pieczywie, w deserach mlecznych, musach owocowych i lodach. Owoce sprawdzają się w sosach i zupach. Można dodawać je do napojów. Doskonale smakują zalane gorącą wodą, z dodatkiem cytryny i listków mięty. Suszone owoce goji pasują do potraw mięsnych, przełamując ich smak. Są dobrym dodatkiem do ryżu, kaszy jaglanej, manny,  kuskusu i bulgur. 

W Chinach każdego roku w sierpniu w Ningxia odbywa się festiwal Owoców Goji połączony ze zbiorem jagód. Pierwotnie festiwal odbywał się w stolicy Ningxii, Yinchuan, a od 2000 roku w hrabstwie Zhongning.

Ciastka z borówkami i owocami goji

 Składniki na ciasto:

• 20 dag mąki pszennej
• 10 dag masła
• 1 płaska łyżka cukru waniliowego
• szczypta soli 
• masło do wysmarowania foremek

Nadzienie:

• 1 budyń waniliowy bez cukru (masa netto: 40g)
• 2 łyżki cukru (ok. 30g)
• 450 ml zimnego mleka
• 20 dag borówek amerykańskich lub czarnych jagód
• 20 dag świeżych owoców goji
• 1 galaretka krystaliczna o cytrynowym smaku.

 Przygotowanie:

1. Galaretkę przygotowujemy zgodnie z informacją na saszetce. Gotową, po wystudzeniu wstawiamy do lodówki (do lekkiego stężenia). W tym czasie przygotowujemy budyń. Zawartość torebki mieszamy z 1/2 szklanki zimnego mleka oraz cukrem. Resztę mleka gotujemy, wlewamy budyń i gotujemy jeszcze chwilę. Odstawiamy do ostygnięcia.
2. Czas na przygotowanie ciasta. Zagniatamy mąkę z cukrem waniliowym, masłem pokrojonym w kostkę, szczyptą soli oraz 2 łyżkami zimnej wody. Ciasto pod przykryciem wstawiamy do lodówki na godzinę. 
3. Foremki do ciastek smarujemy lekko masłem. Ciasto dzielimy na 8 części i ciastem wyklejamy dno i boki foremki. Ciasto nakłuwamy widelcem i wstawiamy do piekarnika nagrzanego do 200 stopni C. Pieczemy 15-20 minut na złoty kolor. 
4. Upieczone ciastka pozostawiamy do ostygnięcia i ostudzone wyjmujemy delikatnie z foremek odwracając foremki do góry nogami. 
5. Foremki wypełniamy budyniem. Na wierzch ciastek układamy borówki i goji. Całość smarujemy tężejącą galaretką. Wstawiamy do lodówki. Podajemy lekko schłodzone.

Nieśplik japoński - miszpelnik

Nieśplik japoński (Eriobotrya japonica) - roślina z rodziny różowatych. Nieśplik, zwany również kosmatką japońską, jest bliskim krewnym jabłoni. Inne nazwy: miszpelnik japoński, groniweł japoński, nispero, w handlu czasem zwany loquat. Pierwsze wzmianki o nieśpliku odnotowano w starożytnej chińskiej literaturze przeszło 1000 lat temu. Istnieje wiele odmian - jest ich prawie 800. Niektóre z nich traktowane są głównie jako rośliny ozdobne i doskonale sprawdzają się w przydomowych ogrodach. Wprawdzie owoce rzadko dojrzewają, ale zaletą tej rośliny są słodkie, pachnące kwiaty.

Nieśplik rośnie naturalnie w południowo-wschodnich Chinach, skąd pochodzi, ale jego uprawa najbardziej rozpowszechniona jest w Japonii. Występuje również w Hiszpanii, Włoszech, Indiach, USA, Chile, Izraelu, Algierze i na Krymie. Drzewo najczęściej wyrasta do 4 metrów. Najwyższe okazy potrafią osiągnąć wysokość prawie 10 metrów.  Okres kwitnienia od września do grudnia. Białe kwiaty mają mocny, słodki zapach. Owoce mają kształt kulisty, gruszkowaty lub owalny, nieduże 3-8 cm. Skórka najczęściej żółta lub pomarańczowa, czasami lekko czerwona. Bardzo soczyste, w zależności od odmiany słodkawe lub kwaśne. Każdy owoc zawiera pestkę, jedną dużą lub kilka mniejszych.

W Polsce nie jest uprawiany. Nie lubi mrozów. W klimacie umiarkowanym owoce rzadko dojrzewają. Niższe temperatury sprawiają, że staje się rośliną wymagającą i trudną w uprawie. Dojrzałe owoce są bardzo delikatne i każde mocniejsze dotknięcie powoduje brązowienie skórki. Transport świeżych owoców jest raczej niewskazany, dlatego w handlu możemy spotkać głównie przetwory spożywcze z nieśplika.

Nieśplik zawiera cukier (glukozę, fruktozę), pektyny, kwasy organiczne, witaminę A, witaminę B6, błonnik, potas i magnez. W medycynie chińskiej z owoców nieśplika przygotowuje się syrop, który stosowany jest na kaszel. Syrop łagodzi podrażnienia układu oddechowego, ułatwia oddychanie i ma właściwości wykrztuśne. Kwiaty, liście i owoce są doskonałym surowcem zielarskim. Nieśplik łagodzi podrażnienia układu pokarmowego, kojąco wpływa na jelita i żołądek. W Japonii z suszonych liści przygotowuje się wywar, który leczy stany zapalne skóry i poprawia jej wygląd.

Nieśplik spożywany jest na surowo i w przetworach. Na surowo jako owoc deserowy i w sałatkach owocowych. Wystarczy tylko obrać ze skórki, wyjąć pestki i rozsmakować się w tym pysznym soczystym owocu.  Z owoców możemy przygotować dżemy, galaretki, syropy i owocowe sosy.  Z nieśplika przygotowuje się wyroby alkoholowe, wina i nalewki. Świetnie nadaje się do ciast i tart. Kandyzowane owoce są cenioną ozdobą tortów. Z owoców możemy przygotować chutney, który jest doskonałym dodatkiem do pieczonych mięs i wędlin. Ten popularny chutney w  Portugalii nosi nazwę Cortume de Nêspera lub Loquat Chutney.

Loquat Chutney

Składniki:

• 20 owoców nieśplika
• 2 duże plastry świeżego ananasa
• imbir około 1 cm
• 2 cebule
• 1 czerwona papryka 
• 1 łyżka miodu 
• 1/2 szklanki wody
• olej do smażenia

Przygotowanie:

1. Z owoców nieśplika usuwamy pestki i gniazda nasienne, kroimy na małe kawałki.
2. Drobno kroimy cebulę i oczyszczoną z pestek paprykę.
3. Imbir ścieramy na tarce lub bardzo drobno kroimy.  
4. Na patelni rozgrzewamy niewielką ilość oleju i smażymy na niej cebulę, aż się lekko zeszkli.
5. Do garnka wrzucamy wszystkie składniki: owoce nieśplika, ananasa, paprykę, cebulę. Dodajemy imbir, miód i wodę. Dusimy na lekkim ogniu do czasu, aż woda wyparuje, a chutney będzie miał gęstą konsystencję - tj. około 40 minut.

Aktinidia

Aktinidie (powszechna nazwa Kiwi) znane są głównie za sprawą owoców aktinidii smakowitej (Actinidia deliciosa) i aktinidii chińskiej (Actinidia chinensis). Oba te gatunki różnią się nieco kształtem owoców i przede wszystkim kolorem i smakiem miąższu. Wielkość owoców w obu gatunkach jest zbliżona, przypomina małą piłeczkę ping ponga. Aktinidia smakowita posiada brązową, owłosioną skórkę i zielony miąższ. Aktinidia chińska, zwana również "złotym kiwi" posiada skórkę delikatniejszą, jasnobrązową i miąższ żółto-złocisty. Skóra tych owoców jest niejadalna. Te powszechnie znane drzewa nie są uprawiane w Polsce ze względu na chłodny klimat.

Na polskim rynku pojawiły się nowe odmiany aktinidii, które wyglądem przypinają agrest lub winogrona, są to małe owoce kiwi. Te odmiany z powodzeniem mogą występować w naszym klimacie. Znane na całym świecie teraz stają się popularne w naszym kraju. Owoce tych gatunków w porównaniu do aktinidii smakowitej lub chińskiej są znacznie mniejsze i w zależności od gatunku ważą od 3 do kilkunastu gramów. Posiadają delikatną skórkę i mogą być spożywane w całości. Są one wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne, szybko pękają i ciemnieją, a przez to mają krótki termin spożycia.

Aktinidia ostrolistna (Actinidia arguta) - gatunek rośliny z rodziny aktinidiowatych. Pochodzi z północnej Azji wchodzącą w skład Rosji - Syberii, Sachalinu, północno-wschodnich rejonów Chin, Mandżurii, Korei i północnej Japonii. Jest rośliną dwupienną, choć można spotkać również drzewka jednopienne. Wytrzymuje mrozy do -35 stopni C. 

Owocem aktinidii ostrolistnej jest jagodą posiadającą dużą ilość drobnych nasion. Owoce są bardzo smaczne, słodko-kwaśne, nie większe niż wielkość orzecha włoskiego. Miąższ jest zielony, skórka delikatna, zielona. Najbardziej cenione odmiany to:

• Ananasnaja - odmiana nieznanego pochodzenia, największe uprawy pochodzą ze Stanów Zjednoczonych. Owoce mają kształt cylindryczny, lekko bocznie spłaszczone.
• Jumbo - odmiana wyhodowana we Włoszech. Zielone owoce osiągają średnią wagę 7-12 g, są wyraźnie wydłużone.
• Geneva - odmiana pochodząca z Genewy, w stanie New York. Odmiana o bardzo zaokrąglonych owocach. Skórka owocu jest zielona o czerwono-brązowym zabarwieniu. Średnia masa mini kiwi Geneva 7-12 g.

Aktinidia pstrolistna (Actinidia kolomikta) - jej ojczyzną są kraje Dalekiego Wschodu. Jest rośliną dwupienną, co oznacza, że jeżeli chcemy mieć owoce musimy posadzić dwie rośliny - męską i żeńską. Roślina kwitnie w maju drobnymi, białymi kwiatami. Owoce osiągają dojrzałość w sierpniu, są aromatyczne i soczyste. Wielkością przypominają owoce agrestu, są zielone, lekko wydłużone, o długości około 2 cm i masie ok. 3-5 g. Jesienią liście przebarwiają się na przepiękne kolory: zielone, żółte, różowe i czerwone. Aktinidia pstrolistna dobrze rośnie na różnych glebach, choć preferuje gleby żyzne, lekko wilgotne. Roślina jest mrozoodporna, wytrzymuje mrozy do -40 stopni C.

W Polsce znanych jest kilka odmian m.in.:

• Adam - polska odmiana męska, wprawdzie nie owocuje, ale posiada przepiękne liście, które ładnie się wybarwiają. Jest rośliną zapylającą. 
• Sientiabrskaja - bardzo atrakcyjna ukraińska odmiana żeńska. Owoce zielone, smaczne, lekko aromatyczne.
• Dr Szymanowski - polska, żeńska odmiana z cechami obupłciowymi. Owoce o słodkim smaku, bardzo smaczne. Posiadają zieloną, gładką skórkę. 

Nieco mniej znane, ale również ciekawe są odmiany:

Aktinidia purpurowa (Actinidia purpurea) - pnącze o jadalnych owocach pochodzi z Dalekiego Wschodu. Owoce stosunkowo duże, wydłużone, całkowicie czerwone lub lekko karminowe, o czerwonym, aromatycznym miąższu. Bardzo smaczne. Owoce dojrzewają na przełomie września/października. 

Aktinidia czarnopręcikowa (Actinidia melenandra) - pochodzi z krajów Dalekiego Wschodu. Skórka i miąższ owocu całkowicie czerwona. Owoce drobne, kuliste, bardzo smaczne. Pora ich dojrzewania przypada na wrzesień i październik.

Owoce aktinidii są bardzo zdrowe, noszą nazwę "bomby witaminowej". Mini kiwi zawierają bardzo dużo witaminy C, witaminy A, E, K, wapń, żelazo, potas, cynk i kwas foliowy. Są niskokaloryczne, nie zawierają tłuszczu. Owoce kiwi warto jeść, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, zapobiegają bowiem przeziębieniom, wzmacniają organizm, ułatwiają leczenie grypy. Oprócz tego dobrze działają na nasz system nerwowy, koją nasze nerwy. 

Owoce mini kiwi są spożywane na surowo i w tej formie są najsmaczniejsze. Można spożywać je w całości, razem ze skórką. Skórka jest cienka, gładka i zawiera spore ilości witamin. Owoce aktinidii można suszyć, mrozić i marynować. Suszone wyglądem przypominają rodzynki, są mniej słodkie, ale bardziej aromatyczne. Z owoców można przygotować dżemy, powidła i konfitury. Są doskonałym dodatkiem do ciast, ciasteczek i tortów. Te małe aromatyczne owoce są doskonałe na kompoty, wina i nalewki. 

Owoce aktinidii wykorzystuję w komponowaniu sałatek owocowych bądź warzywnych. Proponuję przygotować gęsty sos z owoców i warzyw, z dodatkiem (do wyboru kierując się własnym smakiem) rodzynków, gorczycy, musztardy, czosnku, cebuli i imbiru. Tak przyrządzony chutney pasuje do mięs, wędlin i serów.

  Ciasteczka z Mini Kiwi

Składniki:

• 500 g surowego ciasta francuskiego
• 1 kg Mini Kiwi (każda odmiana będzie odpowiednia)
• 100 g cukru
• 1 jajko
• lukier lub cukier puder

Przygotowanie:

1. Kiwi oczyszczamy, usuwamy ogonki, kroimy na mniejsze kawałki. Smażymy z cukrem przez 10 minut.
2. Ciasto francuskie rozwałkujemy na grubość 4-5 mm, kroimy na kwadraty
3. Na środku każdego kwadratu kładziemy po łyżeczce musu z kiwi. Formujemy kule wielkości orzecha włoskiego.
4. Ciasteczka układamy na blasze, smarujemy rozmąconym jajkiem i wkładamy do piekarnika. Pieczemy przez 15-20 minut w temperaturze 220 stopni C.
5. Ostudzone ciasteczka lukrujemy lub posypujemy cukrem pudrem.

Rajskie jabłka

Rajska jabłoń, jabłoń ozdobna (Malus) - gatunek drzewa z rodziny różowatych. Występuje w klimacie umiarkowanym w południowej Europie. Niewysokie jabłonie rodzące małe, drobne owoce nazwano rajskimi. Rajskie jabłonie są łatwe w uprawie, rosną na glebach żyznych i lekko wilgotnych, wymagają słonecznego stanowiska.

Rajskie jabłonie dzielone są na wiele podgatunków i odmian, które różnią się pokrojem, barwą kwiatów od białych poprzez różowe, aż do purpurowych, barwą liści, wielkością i kolorem owoców. Owoce, małe jabłuszka, mają skórkę w kolorze od złocistego do ciemnoczerwonego, a miąższ w kolorze od jasnozielonego do ciemnoczerwonego. Jabłuszka są kwaśne, czasami cierpkie i mało soczyste, ale za to bardzo dekoracyjne.

Z gatunków bardzo popularnych należy wymienić:

• Jabłoń purpurową (Malus x purpura) - należy do mieszańców i charakteryzuje się pięknymi ciemnoczerwonymi, purpurowymi kwiatami i owocami. Drzewo osiąga wysokość do 5-6 m wysokości. Odmiany tej jabłoni są bardzo dekoracyjne.
• Jabłoń jagodowa (Malus baccata) - przybiera formę krzewu lub niewielkiego drzewa. Owoce osiągające wielkość około jednego centymetra mają barwę żółtą lub czerwoną.
• Jabłoń kwiecista (Malus floribunda) - pochodzenie tego gatunku nie jest dokładnie znane, przypuszcza się, że roślina pochodzi z Japonii, została sprowadzona do Europy w pierwszej połowie XIX wieku. Kwitnie na różowo. Jej żółte owoce są niewielkie, ich wielkość nie przekracza jednego centymatra.
• Jabłoń niska (Malus pumila) - nieduże drzewo silnie rozgałęzione wydaje kuliste owoce o średnicy 2 cm. Kolor owoców żółty, czasami czerwony.

Rajskie owoce zawierają spore ilości witaminy C i A, kwasy organiczne, garbniki, węglowodany, sole mineralne. Jabłka są bogatym źródłem błonnika, zawierają liczne związki fitochemiczne oraz flawonoidy, takie jak florydzyna i kwercetyna, które odgrywają ważną role w zwalczaniu chorób serca i nowotworów. Mają właściwości przeciwzapalne, przeciwwrzodowe i antywirusowe.

Owoce rajskiej jabłoni nie nadają się do bezpośredniego spożycia, ale znakomicie nadają się na przetwory. Można z nich przyrządzać doskonałe dżemy i konfitury. Można je kandyzować w cukrze. Takie owoce wykorzystujemy później do dekoracji deserów m.in. do ciast i tortów, a także do drinków. Wyglądają bardzo efektownie oblane białą, bądź czarną czekoladą. Kandyzowane jabłuszka można dodawać do herbaty. Wzbogacają smak surówek i sałatek. Smaczną propozycją jest połączenie marchewki z rajskimi jabłkami i miodem. Jabłuszka można piec i dodawać do dziczyzna, drobiu i stosować jako dodatek do sosów.

 Ciasto francuskie z jabłkami

Składniki:

• 1 kg jabłek
• 300 g rajskich jabłek
• 150 g cukru
• 1 łyżka cukru waniliowego
• 50 g smażonej skórki pomarańczowej
• 3 płaty ciasta francuskiego
• 2 płaty ciasta filo
• 150 g masła
• 1 łyżka bułki tartej

Przygotowanie:

1. Jabłka obieramy, usuwamy pestki i kroimy drobno. Do jabłek dodajemy cukier, cukier waniliowy, skórką pomarańczową i mieszamy razem. Smażymy przez około 10 minut, aż owoce będą miękkie.
2. Formę do pieczenia smarujemy masłem i obsypujemy bułką tartą. Układamy pierwszy płat ciasta francuskiego, ponownie smarujemy masłem, przykrywamy drugą warstwą ciasta francuskiego, nakłuwamy widelcem w kilku miejscach i pieczemy około 15 minut w temperaturze 200 stopni C.
3. Podpieczone ciasto posypujemy tartą bułką i rozkładamy na nim masą jabłkową. Kolejnym płatem ciasta francuskiego przykrywamy masę jabłkową, nakłuwamy widelcem w kilku miejscach.
4. Na wierzchu jabłecznika układamy ciasto filo i rajskie jabłuszka. Ciasto pieczemy około 30 minut w temperaturze 200 stopni C.