Rodzynka

Rodzynki (liczba pojedyncza rodzynek lub rodzynka) to suszone winogrona, zaliczane do bakalii.

Winorośl należy do najstarszych krzewów owocowych. Uprawę winogron z myślą o produkcji rodzynek zapoczątkowali Felicjanie kilkaset lat przed naszą erą. Założyli winnice w rejonie Zatoki Korynckiej, na południu Półwyspu Iberyjskiego oraz w Persji (dzisiejszy Iran). W jedenastym wieku powracający z krucjat krzyżowce przywieźli je do Europy Środkowej. Do Polski dotarły pod koniec średniowiecza.

Szacunkowa globalna produkcja rodzynek w latach 2023–2024 wyniosła 1,1 mln ton, a największymi producentami była Turcja, Chiny, Iran i Stany Zjednoczone

Odmiany rodzynek zależą od rodzaju użytych winogron i występują w różnych rozmiarach i kolorach, w tym zielonym, czarnym, brązowym, fioletowym, niebieskim i żółtym. Rodzynki są tradycyjnie suszone na słońcu, ale mogą być również sztucznie odwadniane.

Złote rodzynki powstają w wyniku obróbki dwutlenkiem siarki, a nie wyłącznie poprzez suszenie. Czasami suszy się je w dehydratorach o kontrolowanej temperaturze i wilgotności, co pozwala im zachować więcej wilgoci, ale wiąże się z dodatkowymi kosztami eksploatacji dehydratora.

Do produkcji rodzynek na Bliskim Wschodzie i w Azji wykorzystuje się winogrona, w tym duże, czarne winogrona odmiany monukka (lub manucca), z których powstają duże rodzynki.

Rodzynki klasyfikuje się według odmiany winorośli.

Rodzynki smyrneńskie (duże, jasne, dostępne w trzech odmianach: sułtanki, rodzynki damasceńskie i rodzynki perskie) – Turcja, Kalifornia, RPA, Australia. Pochodzące z Azji Mniejszej, obecnie części dzisiejszej Turcji i Iranu, winogrona sułtańskie były uprawiane ze względu na bezpestkową naturę i słodki smak. W XIX wieku Imperium Osmańskie przywiozło na Kretę odmianę winorośli sułtańskiej. Odmiany bezpestkowe obejmują rodzynki sułtańskie (popularna odmiana amerykańska znana jest w Stanach Zjednoczonych jako Thompson Seedless),

Rodzynki korynckie (małe, ciemne) z odmiany Korinthiaki – Grecja, Kalifornia, RPA, Australia. Rodzynki korynckie czarne lub zante to małe, czasami bezpestkowe rodzynki, znacznie ciemniejsze i o cierpkim, kwaskowatym smaku. Zwykle nazywane są porzeczkami.

Cybeby (arab. zibiba), wydłużone rodzynki z pestkami.

Znane są również rodzynki włoskie o smaku gałki muszkatołowej. Rodzynki muszkatołowe są większe i słodsze niż inne odmiany.

Słowo „raisin” (rodzynka) jest powszechnie używane w odniesieniu do suszonych, ciemno-kolorowych winogron bezpestkowych, podczas gdy sułtanka to suszone winogrono o złocistym lub zielonym kolorze, a suszone, małe bezpestkowe winogrono to odmiana Black Corinth.

W Stanach Zjednoczonych większość rodzynek, w tym te o charakterystycznym ciemnobrązowym kolorze, wytwarza się z winogron sułtańskich, odmiany Thompson Seedless. Termin „sultana” odnosi się do suszonych winogron o złocistym kolorze, które mogą być również nazywane „złotymi rodzynkami” Do produkcji złotych rodzynek można użyć winogron dowolnego koloru, a każdy rodzaj złotych rodzynek z dowolnego rodzaju winogron może być sprzedawany jako „rodzynki sułtańskie”. Złoty kolor rodzynek pochodzi z obróbki dwutlenkiem siarki, a nie z tradycyjnych metod suszenia i konserwacji. Większość nieorganicznych winogron sułtanki w Kalifornii i innych miejscach jest poddawana działaniu hormonu wzrostu – gibereliny. W innych winogronach giberelina jest uwalniana przez pestki.

Rodzynki składają się w 15% z wody, w 79% z węglowodanów (w tym w 4% z błonnika) i w 3% z białka, a ich zawartość tłuszczu jest znikoma. Rodzynki dostarczają umiarkowane ilości ryboflawiny, witaminy B6 oraz kilku minerałów, w tym potasu i miedzi. Zawierają rzadko spotykaną witaminę PP. Zawierają również witaminy B1, B2, Są bogate w bor, który ma wpływ na utrzymanie właściwego poziomu estrogenów.

Rodzynki są produkowane w wielu regionach świata i mogą być spożywane na surowo lub wykorzystywane do gotowania, pieczenia i warzenia piwa. Używamy je do ciast i słodkich deserów. Są aromatycznym, słodkim, smakowitym dodatkiem do sosów, farszów mięsnych, pasztetów, sałatek warzywnych i owocowych.

Winogrona sułtanki są również wykorzystywane do produkcji białego wina. Nazywa się je „szczepem trójskładnikowym”, ponieważ są wykorzystywane jako winogrona stołowe, do produkcji rodzynek i do produkcji wina. W Stanach Zjednoczonych stanowią bazę dla wina zwanego „chablis”. Nazwa tego wina pochodzi od regionu Chablis we Francji, ale nie jest to prawdziwe wino Chablis. W UE wino „Chablis” musi być produkowane ze szczepu winogron Chardonnay uprawianych w departamencie Yonne.