niedziela, 19 lipca 2026

Krab

Kraby (Brachyura, z języka greckiego krótki odwłok/ogon) to grupa różnych przedstawicieli skorupiaków dziesięcionogów. Występują we wszystkich oceanach świata, w wodach słodkich i na lądzie, często chowając się w małych szczelinach lub ryjąc w osadach.  
 
W Morzu Bałtyckim spotykane są 3 gatunki krabów. Krab brzegowy (Carcinus maenas) oraz zachodzące w górę polskich rzek krab wełnistoszczypcy (Eriocheir sinensis) przybyły z Chin oraz krabik amerykański (Rhithropanopeus harrisii) pochodzący z Ameryki Północnej, znany w Polsce głównie z Martwej Wisły. 

Największym krabem, zarazem największym stawonogiem na świecie, jest japoński krab pacyficzny znany również krabem olbrzymim lub  krabem pająkiem (Macocheira kaempferi). Z kolei pod względem wagi i ilości cennego mięsa najpotężniejszymi jadalnymi krabami są krab królewski oraz krab tasmański.
 
Większość gatunków krabów jest jadalna, ale w kulinariach cenione są głównie te o dużej ilości mięsa. Do najpopularniejszych i najsmaczniejszych należą:
  • Krab królewski - Krab kamczacki (Paralithodes camtschaticus)– gigant z zimnych wód Północy, ceniony za delikatne mięso z odnóży. Choć biologicznie należy do mięczaków miękkoodwłokowych (kraboidów), kulinarnie to najbardziej ceniony krab handlowy na świecie. Rozpiętość nóg sięga 1,8 metra, a waga dochodzi do 10–12 kg. Słynie z wyjątkowo smacznego, słodkawego mięsa.
  • Krab tasmański Olbrzymi krab tasmański (Pseudocarcinus gigas), znany również jako krab królewski tasmański, olbrzymi krab głębinowy, olbrzymi krab południowy, krab królewski lub krab byczy, to bardzo duży gatunek kraba, który zamieszkuje skaliste i muliste dno oceanów u wybrzeży południowej Australii.
  • Krab kieszeniec (brązowy) – przysmak wód norweskich, znany z wyjątkowo słodkiego i kruchego mięsa.
  • Krab błękitny – gwiazda kuchni amerykańskiej, o maślanym smaku, często jedzony w całości po zrzuceniu pancerza.
  • Krab Dungeness – ceniony na zachodnim wybrzeżu USA, o bogatym, orzechowym smaku.
  • Krab palmowy (krab kokosowy) (Birgus latro) – największy jadalny krab lądowy świata. Waży do 4 kg i potrafi rozłupać kokosa szczypcami. W wielu regionach Pacyfiku uchodzi za afrodyzjak, co doprowadziło do znacznego spadku jego populacji. 
  • Japoński krab pacyficzny (Macrocheira kaempferi) Jest to absolutnie największy stawonóg na Ziemi. Odnóża mogą rozpiąć się na imponującą długość do 3,5 - 4 metrów. Osiąga około 15 - 20 kg. Choć jest jadalny i uważany w Japonii za przysmak, to ze względu na głębinowe środowisko występowania i trudny połów, nie jest masowo sprzedawany na całym świecie. Posiada niezwykle długie, cienkie odnóża, które przypominają pajęcze nogi 
Kraby są wszystkożerne, żywiąc się różnorodnym pokarmem, w tym znaczną częścią glonów, a także innymi bezkręgowcami. Kraby są powszechnie spożywane przez ludzi jako pokarm.
 
Kraby zazwyczaj mają bardzo krótki, wystający odwłok przypominający ogon, zazwyczaj całkowicie ukryty pod tułowiem. Ich pancerz jest często pogrubiony i twardy. Zazwyczaj mają pięć par odnóży, a przednia para zakończona jest szczypcami.

 
Kraby pojawiły się po raz pierwszy w zapisie kopalnym w okresie jurajskim, około 200 milionów lat temu, osiągając ogromną różnorodność do okresu kredowego; znanych jest około 7000 współczesnych gatunków należących do 96 rodzin. Właściwe kraby to największe z grupy dziesięcionogów krabów o zwęglonych formach ciała. Mniejsze grupy obejmują kraby porcelanowe, kraby królewskie i kraby kamienne, które niezależnie wyewoluowały podobne formy i style życia.
 

Krab w chili to danie z owoców morza z Azji Południowo-Wschodniej, najpopularniejsze w kuchniach Malezji i Singapuru. Gotuje się je z papryczkami chili, aby uzyskać słodko-pikantne danie. Popularność kraba w chili sięga lat 50. XX wieku w Malezji i Singapurze. Kraby błotne są powszechnie używane i smażone w średnio gęstym, słodko-pikantnym sosie pomidorowo-chili. 
 
Curry z kraba to typowe indyjskie danie z owoców morza, które Portugalczycy później włączyli do swojej kuchni, tworząc indo-portugalskie warianty potraw z Goa, Daman i Diu, regionu wzdłuż zachodniego wybrzeża dzisiejszych Indii, który był częścią portugalskiego stanu Indyjskiego. W Goa i Mozambiku curry z kraba to typowe danie, doprawione papryczkami chili, czosnkiem, kokosem i przyprawami.  
 
W przypadku brytyjskiej potrawy „dressed crab” mięso kraba jest wyjmowane i umieszczane w twardej skorupie. Dressed crabto to tradycyjne danie z owoców morza w kuchni brytyjskiej, przygotowywane z mięsa kraba jadalnego podawanego w muszli. Używa się mieszanki białego i brązowego mięsa, często ułożonej w artystycznym stylu. Mięso kraba zazwyczaj podaje się z sosem Marie Rose, a czasami z majonezem lub sosem tatarskim, z ciemnym pieczywem, sałatką i plasterkami cytryny.
 
W regionie Chesapeake Bay w stanie Maryland mięso kraba miesza się z majonezem, musztardą i bułką tartą, aby uzyskać kotlety krabowe. Panierowane kotlety z kraba (często przygotowywane jako japońskie korokke lub kotlety w stylu południowoazjatyckim) to chrupiące, złociste kotlety z mięsa kraba, puree ziemniaczanego i aromatycznych przypraw. Obtacza się je w mące, zanurza w jajku, panieruje w bułce tartej i smaży w głębokim tłuszczu do uzyskania chrupkości.
 
Z krabów można przygotować zupę bisque, gładką, kremową. Potrawa bisque to rodzaj zupy krem wywodzącej się z kuchni francuskiej. W podstawowej wersji danie jest przygotowane na bazie skorupiaków (krewetek, langust, homarów lub krabów). W przepisie pojawiają się też warzywa, śmietana, bulion z ryb lub owoców morza i dodatek alkoholu, który wzmacnia smak owoców morza.
 
Paluszki krabowe, zwane również surimi, są zrobione z mielonego mięsa ryb, które jest formowane i barwione tak, aby przypominało mięso kraba. Jest to popularny składnik sushi w Japonii i Korei Południowej 

 
Szczypce kraba w sosie kokosowym to typowe danie kuchni północno-wschodniej Brazylii. Skorupiaki brachyuran są szeroko wykorzystywane w kuchni. Krab skrzypek jest jednym z najczęściej wykorzystywanych, występującym w ciastach, plackach, kotletach krabowych i innych popularnych potrawach. 
 
Krab jest również obecny w kuchni Espírito Santo, stając się nawet tematem regionalnych festiwali. Kuchnia Espírito Santo jest bogata i wyjątkowa, to połączenie tradycji rdzennych, portugalskich i afrykańskich. Jednym z kultowych dań jest torta capixaba, zapiekanka z różnymi owocami morza (krabem, krewetkami, ostrygami, dorszem) i sercami palmowymi, powszechnie spożywana w Wielkim Tygodniu.
 

Makaron udon z baby crab claws

Składniki:

  • 200g baby crab claws (from surimi) w oleju
  • 200g pszennego makaronu udon 
  • 3 łyżki masła 
  • 2-3 ząbki czosnku 
  • 1 jajko ugotowane na miękko
  • 3/4 szklanki śmietany kremówki
  • posiekany szczypiorek 
  • sól do smaku
  • słodka suszona papryka
  • sok z 1 cytryny 

Przygotowanie:

  1. Szczypce kraba odsączamy z oleju.
  2. Gotujemy makaron udon przez 1-2 minuty, aż będzie prawie miękki. Dobrze odcedzamy i odstawiamy. 
  3. Przygotujemy sos: rozpuszczamy masło na patelni na średnim ogniu. Dodajemy posiekany czosnek i smażymy, aż będzie aromatyczny (około 3-4 minut, uważając, aby go nie przypalić). Dodajemy śmietanę kremówkę. Gotujemy na wolnym ogniu przez 5 minut, aż sos lekko zgęstnieje.
  4. Dodajemy ugotowany makaron udon bezpośrednio na patelnię, delikatnie mieszając, aż będzie całkowicie pokryty kremowym sosem. 
  5. Gotujemy jajko na miękko. 
  6. Na talerz nakładamy udon, doprawiamy świeżym sokiem z cytryny, solą i suszoną papryką. Układamy szczypce kraba. Pośrodku talerza układam lekko ścięte żółtko posypane szczypiorkiem.



Brak komentarzy:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...