Miechunka jadalna

Miechunka jadalna (Physalis peruviana) - peruwiańska wiśnia, roślina jednoroczna z rodziny psiankowatych, pochodząca z Ameryki Południowej, obecnie uprawiana także w południowej Afryce, Kenii, Kolumbii, Nowej Zelandii, Indiach i Australii.

 

Owocami miechunki są pomarańczowe jagody wielkości wiśni. Słodko-kwaśne owoce przypominają w smaku pomidora. Zjada się je przeważnie na surowo lub w postaci przetworów. Białe nasionka znajdujące się w miąższu zjada się razem z owocami. Miechunka dojrzewa wewnątrz dużego kielicha kwiatowego.

Miechunka w czekoladzie

Składniki:

• 20 szt. miechunki
• 20 dag czekolady deserowej

Przygotowanie:

1. Owoce miechunki wydobyć z kielicha kwiatowego, przepłukać letnią wodą.
2. Czekoladę połamać na drobne kawałki, włożyć do miski. Postawić na garnku z gorącą wodą. Podgrzewać na parze, aż czekolada się stopi.
3. Owoce otaczać lekko stężałą czekoladą.
4. Miechunkowe kulki wstawić do lodówki, aż czekolada zastygnie.

 

Tamarynd

Tamarynd (Tamarindus indica) - tamaryndowiec indyjski, powidlnik, to drzewo owocowe o pięknych, wiecznie zielonych liściach, pochodzące z tropikalnej Afryki Wschodniej. Preferuje wilgotne, tropikalne warunki. Obecnie uprawiane jest w Indiach, Azji Południowo-Wschodniej i Ameryce Środkowej. Strąki długości do 20 cm mają łamliwą, matową powierzchnię o barwie cynamonu. Wewnątrz strąka znajduje się ciemnobrązowy miąższ, który otacza do 10 nasion. Miąższ lekko pikantny, lekko kwaśny trochę przypominający powidła śliwkowe. Tamaryndowiec owocuje po 6-8 latach od momentu wysiania nasion do gruntu.
Miąższ strąka tamaryndowca zawiera 35% cukru i 20% kwasów organicznych Używa się go do produkcji napojów, syropów, soków, dżemów i galaretek. Jest doskonałym dodatkiem do sosów, dań z ryżu, potraw mięsnych (doskonały do dziczyzny) i rybnych. Młode liście i strąki jadane są jako warzywo. Prażone nasiona dodawane są do kawy, a zmielone nasiona podawane są do ciast.

Zupa z owoców tamaryndowca

Składniki:

• 500 g strąków tamaryndowca
• 2 łyżki cukru
• 2 goździki
• 1 łyżeczka mąki ziemniaczanej
• 3 łyżki powideł ze śliwek

Przygotowanie:

1. Ze strąków tamaryndowca wydobyć miąższ, zalać 3/4 l wody, dodać cukier i goździki, gotować 30 minut i przetrzeć.
2. Mąkę rozpuścić w 2 łyżkach wody, wymieszać z przetartą zupą. Zagotować mieszając.
3. Zupę podawać ciepłą lub schłodzoną z łyżką powideł śliwkowych, podaną do każdej porcji i lanymi kluseczkami.

Karambola, oskomian pospolity

Karambola, oskomian pospolity (Averrhoa carambola) - pochodzi z Malezji, dzisiaj uprawiana w Kalifornii, w Indiach, Afryce, Ameryce Południowej i Środkowej. W strefie tropikalnej owocuje cały rok. Drzewo nieco podobne do brzoskwini, osiągające wysokość do 6 m.

Owoce, barwy od bladozielonej do żółtej, pokryte są woskowatą skórką. Po przekrojeniu owoc ma kształt pięcioramiennej gwiazdy. Miąższ chrupiący, soczysty, twardy i w zależności od odmiany kwaśny lub bardzo słodki. Lekko przezroczysty miąższ zawiera niewiele małych pestek. Owoce zawierają dużo witaminy C, wapnia, magnezu i fosforu.
Karambole spożywa się głównie na surowo. Z uwagi na ciekawy kształt wykorzystuje się owoc do dekoracji sałatek owocowych, deserów i drinków.

Karambola w cieście naleśnikowym

Składniki:

• karambola
• 250 ml mleka
• 180 g mąki
• 2 jajka
• sól
• olej do smażenia
• cukier puder

Przygotowanie:

1. Wymieszać mąkę z mlekiem, jajkami i szczyptą soli. Odstawić na 20 minut.
2. Karambole pokroić w plasterki.
3. Obtaczać karambole w przygotowanym cieście naleśnikowym i smażyć w głębokim oleju na złoty kolor.
4. Usmażone owoce posypać cukrem pudrem.

Gorczyca biała

Gorczyca biała (Sinapsis alba) - roślina zielna z rodziny krzyżowych, pochodząca z krajów śródziemnomorskich. Gorczyca była znana i stosowana jako przyprawa i jako roślina lecznicza już w starożytności w Indiach, Grecji i Rzymie. Uważano, że uśmierza bóle zębów, pobudza trawienie i działa moczopędnie. Wierzono, że liście są afrodyzjakiem i dodawano je do sałatek. Taką sałatkę spożywał Karol Wielki. Obecnie gorczyca występuje w Europie, Ameryce Północnej, Azji i Afryce. Głównymi producentami są Dania, Francja i Wielka Brytania.

Roślina roczna osiąga wysokość około 1 metra. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Małe żółte kwiaty przekształcają się w zielone strączki. Owoce, to krótkie okrągłe łuszczyny które pękają, gdy są dojrzałe, odsłaniając wówczas błoniastą przegrodę, do której po obu stronach przymocowane są nasiona. Owłosiona łuszczyna o długości 3-5 cm zawiera sześć jasnożółtych nasion. Roślina wymaga słonecznego stanowiska, ziemi gliniastej lub gliniasto-piaszczystej, bogatej w próchnicę, wapiennej i wilgotnej. Późnym latem należy zebrać strączki i suszyć niewyłuskane. Wydobyte nasiona jeszcze się dosusza i przechowuje w suchym miejscu.

Roślina zawiera 30% oleju tłustego, glikozydy, tłuszcze, białka, sole mineralne, aminy, olejki eteryczne, witaminę C. Gorczyca biała jest znakomitym środkiem przeciw różnym dolegliwościom. Stosuje się ją w przewlekłych stanach zapalnych żołądka, chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, reguluje trawienie, pomocna jest przy reumatyzmie, zapaleniu korzonków nerwowych, obniża wysokie ciśnienie krwi, zapobiega wzdęciom. Trzeba oczywiście pamiętać, że ze względu na silnie działające olejki, gorczycę stosuje się zachowując ostrożność. W medycynie ludowej w dolegliwościach reumatycznych na bolące miejsca przykłada się (na noc) woraczki wypełnione nasionami gorczycy. Okłady te działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Olejek gorczycowy dodaje się do płynów stosowanych do płukania gardła w bólach zębów i w zapaleniu migdałków.

W kuchni młode liście gorczycy podawane są do sałatek urozmaicając ich smak. Nasiona gorczycy używa się przede wszystkim do wyrobu różnego rodzaju musztard. Najbardziej znaną jest musztarda dijońska, pochodząca z Francji z miejscowości Dijon. Receptura jest objęta ścisłą tajemnicą. Podstawowym składnikiem musztardy są łuskane lub niełuskane nasiona gorczycy białej lub czarnej, zakwaszone octem z dodatkiem przypraw. Nasiona gorczycy białej mają słodkawy, ostry smak i te zalety wykorzystuje się do konserwowania ogórków i innych marynat z grzybów, warzyw i ryb. Wszędzie tam gdzie dodaje się ocet, gorczyca jest idealnym jej uzupełnieniem. Gorczycą białą przyprawia się wędliny, tłuste mięsa, masła ziołowe, majonezy, potrawy z jaj, sera i surówki. Gorczyca wchodzi w skład mieszanek przyprawowych m.in. pieprzu ziołowego. W kuchni indyjskiej nasiona przed podaniem do potraw praży się na gorącym oleju, aby wydobyć z nich jak najwięcej aromatu. Zmieloną gorczycę dodaje się do chutneyów i innych sosów.

Ogórki konserwowe z winogronami

Składniki:

• 1,5 kg małych ogórków
• 30 dag ciemnych winogron
• 1 strąk czerwonej papryki chili
• 1 czerwona cebula
• 4 szklanki wody
• 1 szklanka octu
• 4 łyżki soli
• 2 kwiatostany kopru
• 1 łyżka gorczycy białej
• 1 łyżeczka czarnego pieprzu
• 1 łyżeczka cukru

Przygotowanie:

1. W wyparzonych słoikach układamy umyte ogórki i winogrona, dokładamy pokrojoną w plastry cebulę, na wierzchu układamy koper.
2. Paprykę chili nacinamy wzdłuż, usuwamy nasiona. Posiekane chili, ziarenka gorczycy i pieprzu przekładamy do słoików.
3. Przygotowujemy zalewę: 4 szklanki wody zagotować z solą i cukrem, wlać ocet. Ogórki zalać tak, aby płyn sięgał 2 cm poniżej brzegu słoika.
4. Zamknięte słoiki pasteryzujemy ok. 20 minut w temperaturze 80 stopni C.

Kardamon

Kardamon (Elettaria caramonum) - aromatyczna roślina pochodząca z południowo-wschodniej Azji (Indie, Cejlon, Sri Lanka). Roślina znana już starożytnym Grekom i Rzymianom, którzy stosowali ją jako przyprawę i wysoko cenili jej właściwości zdrowotne. Do Europy kardamon trafił przez Bliski Wschód. Obecnie uprawiany jest w Indiach, Indonezji, Chinach, Afryce Wschodniej, w tropikalnych rejonach Ameryki i Gwatemali.

Kardamon jest wieloletnią, zielną rośliną tropikalną. Rozmnaża się z nasion lub przez podział korzeni. Kwiaty mają kolor żółto-niebieski, a po przekwitnieniu tworzą owalne torebki zawierające owoce, i to właśnie one stanowią przyprawę. Dojrzałe owoce mają kolor jasnozielony, bądź jasnobrązowy. Strąki nasienne kardamonu są zbierane jesienią, gdy zaczynają się otwierać. Nasiona mają kamforowy zapach i cierpki, pikantny, ostry smak. Istnieje wiele odmian kardamonu, każda z nich lekko różni się zapachem i ostrością smaku. Wszystkie nasiona po wysuszeniu, w całości lub zmielone, używane są jako przyprawa.

Nasiona zawierają olejek lotny (ok. 6%), tłuszcz (10%), żywicę, proteiny, błonnik, skrobię, wapń, żelazo i magnez. W starożytnej Grecji kardamon stosowano jako lekarstwo, jak również używano go jako przyprawę. Stosowano na wszelkiego rodzaju dolegliwości układu pokarmowego. Pomagał przy wzdęciach, niestrawności i skurczach żołądkowych. W starożytnym Egipcie był używany jako dodatek do perfum. Obecnie kardamon, dzięki przyjemnemu zapachowi, używany jest jako jeden ze składników w lekach na problemy trawienne, w leczeniu skurczów oraz kolek, przy zapaleniu oskrzeli i kamieni nerkowych. W Chinach stosowany jest jako środek odżywczy, wzmacniający organizm. 

Kardamon ma delikatny, świeży, korzenny aromat i dzięki temu doskonale nadaje się do aromatyzowania kaw, ponczów i grzanych piw. Zmienia smak sałatek owocowych, ciast i pierników, nadając im przyjemny, lekko cierpki i korzenny smak. Kardamonem przyprawia się zupy, sosy, dania z ryb i marynaty. Używa się do produkcji znanych likierów,  m. in. angostury i curacao. Kardamon jest powszechnie używany w kuchni indyjskiej. Arabowie aromatyzują nim kawę, dodając szczyptę do filiżanki. Wzmacniają w ten sposób jej smak i aromat.

Kardamon w sprzedaży występuje w postaci strączków, ziarenek lub zmielony. Najpopularniejsze odmiany to indyjski, nepalski i chiński. Należy go przechowywać w dobrze zamkniętym pojemniku i chronić przed światłem słonecznym.

Dla odświeżenia oddechu, lepszego trawienia i dezynfekcji jamy ustnej dobrze przegryżć klika nasion kardamonu.

Roladki z kajmakiem i orzechami

Składniki:

• 1 opakowanie wafli tortowych
• 1 puszka kajmaku, czyli słodkiej masy używanej do deserów
• 2 ziarna kardamonu
• 1 szklanka orzechów (włoskich, laskowych)

Przygotowanie:

1. Wilgotną ściereczką przekładamy wafle, by zmiękły i nabrały elastyczności.
2. Na waflach smarujemy masę kajmakową,
3. Orzechy należy drobno posiekać i posypać nimi masę kajmakową.
4. Ziarna kardamonu zmielić w młynku i posypać nim przygotowane wafle.
5. Wszystkie czynności należy szybko wykonywać, tak aby wafle można było zawinąć w roladę.
6. Zwinięte rolady wstawiamy do lodówki na 30 minut.

 

Jałowiec

Jałowiec pospolity (Juniperus communis) - roślina z rodziny cyprysowatych. Niebieskofioletowe czarne kuleczki to owoce jałowca, które są jadalną częścią rośliny. Zbiera się je późną jesienią i zimą. Owoce suszy w niskiej temperaturze, aby zatrzymać olejki lotne, dzięki którym owoce jałowca mają lekko gorzki smak oraz leśny zapach.

Jałowiec jest typowo polską przyprawą. Jagody jałowca poprawiają smak dziczyzny, dodaje się je do pasztetów, pieczeni, bigosu. Stosuje się do kiszenia kapusty, marynat, konserw mięsnych i rybnych. Owoce jałowca powszechnie stosuje się do produkcji wędlin i dzięki nim wędliny uzyskują korzenny, słodko-gorzki smak. Na owocach jałowca przyrządza się też alkohole: jałowcówkę i znany angielski gin.

 

Pasztet mięsny z owocami jałowca

Składniki:

• 50 dag wątróbki wieprzowej
• 1 kg mięsa wołowego
• 3 jaja
• 2 cebule
• 1 ząbek czosnku
• 200 ml mleka
• 25 dag surowego boczku
• 8 plasterków żółtego sera
• 25 dag ugotowanego makaronu penne
• 6-8 owoców jałowca
• sól, pieprz
• gałka muszkatołowa
• bułka tarta

Przygotowanie:

1. Mięso i wątróbkę opłukać i zemleć na maszynce.
2. Masę mięsną połączyć z posiekaną cebulą i czosnkiem, dodać jajka, mąkę wymieszaną z mlekiem, pieprz, sól, gałkę muszkatołową i zmielone owoce jałowca.
3. Formę pasztetową posmarować tłuszczem, wysypać bułką tartą, wyłożyć plasterkami surowego boczku. Ułożyć kolejno: warstwę masy mięsnej, plasterki żółtego sera, ugotowany makaron, żółty ser, masa mięsna. Powtórzyć kolejne warstwy.
4. Formę z pasztetem wstawić do naczynia z wodą i piec 1,5 godziny w temperaturze 180 stopni C.
5. Pasztet ostudzić i ozdobić buraczkami.

Curry

Curry - to nazwa popularnej na Dalekim Wschodzie przyprawy lub nazwa potrawy występującej w kuchni indyjskiej. W skład przyprawy wchodzą m.in. kurkuma, imbir, pieprz czarny, kolendra, kmin rzymski, gorczyca, chili, gałka muszkatołowa, kardamon, goździki, papryka. Curry występuje w postaci proszku lub pasty. Istnieje wiele odmian tej przyprawy, różnica w smaku zależy od odpowiedniego dobrania składników. W kuchni indyjskiej każda gospodyni sama komponuje własną przyprawę curry. Bywa ona żółta lub czerwona, łagodniejsza lub ostra, palona lub prażona.

Curry najczęściej stosuje się do potraw mięsnych, przede wszystkim z drobiu, baraniny i wieprzowiny oraz do warzyw, ryżu i makaronu. Przyprawa aromatyzuje i barwi potrawy. Nadaje piękny żółty kolor.

Złote kluseczki z curry

Składniki:

• 1 i 1/2 szklanki mąki pszennej
• 3 jajka
• 3 żółtka
• 1 łyżeczka przyprawy Curry
• sól
• 15 dag salami
• olej do smażenia

Przygotowanie:

1. Mąkę wymieszać z jajkami, żółtkami i przyprawą Curry. Dodać sól i około 4 łyżek wody. Ciasto nie może być za rzadkie.
2. Ciasto kłaść łyżką na wrzącą, posoloną wodę i gotować ok. 3 minut. Gdy kluseczki zaczynają wypływać na wierzch, wyjmować łyżką cedzakową, układać na sicie i przelewać zimną wodą.
3. Na rozgrzanym oleju ułożyć plasterki salami. Podsmażyć chwilę i dodać kluseczki. Całość podsmażyć na rumiano.